Spectre PosterSpectre
του Sam Mendes. Με τους Daniel Craig, Christoph Waltz, Léa Seydoux, Ben Whishaw, Naomie Harris, Dave Bautista, Andrew Scott, Monica Bellucci, Ralph Fiennes, Rory Kinnear, Jesper Christensen, Alessandro Cremona, Judi Dench


Οι νεκροί ζωντανεύουν
του zerVo (@moviesltd)

Άκου να δεις τι Macabre υπολογιστική διάθεση με έπιασε, την στιγμή που στο εκράν σχηματίστηκε εκείνος ο trade mark κύκλος, προοπτικής μέσα από κάννη περιστρόφου υποτίθεται, που μέσα του βαδίζει αγέρωχος ο ήρως. Σύμφωνα με τους ερευνητές η μέση διάρκεια ζωής, για όσους καταφέρουν και επιζήσουν από την Κατοχή που περνάμε, είναι κάπου 75 χρόνια. Δηλαδή αν κανείς επιχειρήσει να κάνει την αναγωγή σε αθλητικά σταθμά, ας πούμε, αυτό σημαίνει πως θα δει (αφαιρώντας την περίοδο που δεν νιώθει) γύρω στις 17 Ολυμπιάδες. Και αν το μετατρέψουμε στο κινηματογραφικό μέτρο, τότε υπολογίζουμε χοντρικά πως ο (προαναφερόμενος και κάποτε κατακόκκινα κεχρωσμένος) κύκλος θα τσουλήσει μπροστά στα μάτια του, περίπου 22 φορές. Δεν χρειάζεται να πω, τι κρύος ιδρώτας με έλουσε στην σκεπτική του πόσοι 007 μου απομένουν ακόμη, αν αναλογιστώ πως ετούτος εδώ είναι ο 15ος που ζω στην πρώτη προβολή του, από εκείνη την πρώτη φορά του The Spy Who Loved Me. Τουλάχιστον, από το πουθενά, είχα κτίσει μέσα μου την κατάλληλη θρίλερ ατμόσφαιρα, για να απολαύσω ακόμη έναν λατρεμένο Τζέιμς...

Spectre Wallpaper
Τις χειρότερες ημέρες της διάγει η Βρετανική υπηρεσία πληροφοριών, καθώς τα υψηλόβαθμα στελέχη της, δέχονται διαρκώς πιέσεις από τους κυβερνητικούς, για παύση της λειτουργίας της, ειδικά μετά τις πληροφορίες για δράση των μελών της, που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια απλών πολιτών. Όπως συνέβη πρόσφατα, με την σχεδόν καταστροφική αποστολή, που εντέλει έφερε εις πέρας ο δαιμόνιος πράκτορας Τζέιμς Μποντ στην Πόλη του Μεξικό, πετώντας με το ελικόπτερο, σχεδόν σύριζα με τα κεφάλια των ανυποψίαστων εορταζόντων την Ημέρα των Νεκρών. Μια Πύρρειος επιτυχία, που από την μια, θα ξυπνήσει στο μυαλό του 007, θολές μνήμες του παρελθόντος, πείθοντας τον πως μια σκοτεινή δύναμη επιστρέφει απειλητικά, από την άλλη όμως, θα τον οδηγήσει στην παύση των καθηκόντων του από τον απελπισμένο προϊστάμενο του Μ, που νιώθει πως οι ημέρες της πάλαι ποτέ κραταιάς ΜΙ6, είναι μετρημένες...

Τι είχες Τζέιμς, τι είχα πάντα δηλαδή, αφού πλέον αδυνατώ να μετρήσω τις φορές που ο αξεπέραστου στυλ κατάσκοπος, επιπλήττεται και τίθεται, όπως λέμε, σε διαθεσιμότητα από τα αφεντικά του, εντολή που θα παρακούσει κατόπιν ελάχιστων δευτερολέπτων, όσο θα κάνει το ψαλίδι δηλαδή να κόψει την μια σεκάνς, για να μεταπηδήσει στην επόμενη. Ταξιδεύοντας μονομιάς από την βάση του, έναν υπερσύγχρονο ουρανοξύστη, που στεγάζει τα γραφεία της intelligence service, εκεί στο πλάι του Τάμεση, σε κάθε γωνιά του πλανήτη, από την ιστορική Ρώμη και τις χιονισμένες Ελβετικές Άλπεις, ίσαμε την εξωτική Ταγγέρη και τις ερήμους του Μαρόκου, ο Μποντ θα συλλέξει όλα εκείνα τα στοιχεία που απαιτούνται για να αποκαλύψει, ότι ακριβώς κρύβεται πίσω από την τεκτονικού χαρακτήρα οργάνωση Σπεκτρ και τον μυστηριώδη Γερμανό, Φραντζ Ομπερχάουζεν, που κινεί τα νήματα της. Ανακαλύπτοντας πως εκείνη είναι που κρύβεται πίσω από την επιμονή της επιβολής του (αμφιλεγόμενης προέλευσης) νέου συστήματος παρακολούθησης Nine Eyes, που ουσιαστικά θα στείλει εκείνον και όλους τους υπόλοιπους 00 στο ταμείο ανεργίας.

Πολύ πλούσια, γεμάτη ανατροπές και με έντονη δράση, είναι φυσικά η πλοκή της 24ης περιπέτειας του σπουδαιότερου ήρωα της κινηματογραφικής ιστορίας. Όπως όμως είναι και τιγκαρισμένη σε σκηνές επεξηγηματικές, λιγότερο θορυβώδεις και εντυπωσιακές, που σου δίνουν την εντύπωση πως θα λειτουργήσουν σαν παζλ, σε ερχόμενη (ή ερχόμενες) ιστορίες με κεντρικό πρωταγωνιστή, τον ατρόμητο agent που ξεπήδησε από την έμπνευση του τεράστιου Ian Fleming. Ακολουθώντας δηλαδή κατά κάποιο τρόπο τις προσταγές της εποχής, όπου τα σινε σίριαλς των πολλαπλών επεισοδίων κυριαρχούν σε κάθε genre, και ο 007, ριμπουτάρει ένα ξεχωριστό section στον δικό του, διάρκειας μισού αιώνα μύθο, με αφετηρία την επιστροφή - έκπληξη της Νέμεσης του Τζέιμς, ο οποίος στο παρελθόν τον είχε απασχολήσει σε έξι (όχι συνεχόμενες) ταινίες και τα ίχνη του είχαν χαθεί στο intro μιας από τις πιο αγαπημένες μου, με την μαρκίζα For Your Eyes Only...

Με το Spectre δηλαδή να λειτουργεί κατά κάποιον τρόπο, ως εισαγωγικά του μέγκα εχθρού των επόμενων τσάπτερς, η βουτίτσα (όχι μεγέθους των αλμάτων που συνηθίζει ο ήρωας, αλλά κατάτι μικρότερη) στην ποιότητα, μα και στο ενδιαφέρον, σε σύγκριση με το εκπληκτικά δομημένο Skyfall, είναι εμφανής, από τις πρώτες κιόλας στιγμές. Ο αταίριαστος όπως υποστήριξαν πολλοί, στο άκουσμα του ονόματος του πριν χρόνια, για Bond-film, ντιρέκτορας, Sam Mendes, δεδομένα είναι ο σπουδαίοτερος μάστορας που έχει βάλει ποτέ το χεράκι του στον θρύλο κι αυτό είναι εμφανές στον τρόπο που η αναπτύσσεται η αφήγηση, στο κτίσιμο κλίματος σασπένς και αγωνίας. Το είχαμε ξαναπεί και στην προηγούμενη φορά του 007, το λέμε ξανά και τώρα, πως αν χρειαζόταν ένας μαέστρος για την U-Turn προς το πιο ανθρώπινο, ευάλωτο, αλλά και σύγχρονο, μακριά από την φανφάρα και το (λατρεμένο κατά τα άλλα) παραμύθι του Μποντ, αυτός θα ήταν μόνο ο σκηνοθέτης του American Beauty και του Road To Perdition. Ο Εγγλέζος γνωρίζει περίφημα το πως να συνθέτει χαρακτήρες, να εισχωρεί βαθιά στα συναισθήματα τους και ταυτόχρονα να τα σερβίρει στο κοινό, με πραγματικά ιδανικό τρόπο.

Θα μου πεις από την άλλη μεριά, μα εμείς θα πάμε στον σινεμά, για να δούμε κομματάκι χαμό, εκρήξεις, πολυβόλα, πυραύλους και απιθανότητες όπως μας καλόμαθε ο Moore κι ο Brosnan. Το τρικ έχει αλλάξει προ καιρού αγαπητέ μου φανατικέ, από εκείνο το απίστευτης σύλληψης πλάνο στο μουσείο του Λονδίνου στον Bond 23. Ο κατάσκοπος δεν αποσύρεται, δεν νεκρώνει, δεν είναι πια ανίκητος και δεν μένει στις δάφνες του ψυχροπολεμικού παρελθόντος του, αλλά μεταλλάσσεται. Όχι όπως οι Τρανσφόρμερς με γδούπο και πανικό, αλλά με μέθοδο που ταιριάζει σε εκείνη των απλών ανθρώπων. Έρχεται κοντύτερα τους ο πράκτωρ, συνεπώς νοιάζονται κι εκείνοι για χάρη του, πολύ περισσότερο. Πανέξυπνη η κίνηση, που το θέμα την είχε μεγάλη ανάγκη εκτιμώ.

Πλέον την όχι υπερβολικά όμορφη, ούτε αγγελική, φάτσα του Daniel Craig την έχουμε συνηθίσει στον ρόλο, ακόμη κι αν εκεί κάπου ανάμεσα στην τετράδα της παρουσίας του έχει παρεμβληθεί το άνοστο Quantum, σημείο μηδέν της μεγάλης απόφασης για την αλλαγή της φόρμας του. Και ο ίδιος ίσως να δείχνει το ζητούμενο ενδιαφέρον για την απόδοση του απαιτητικού - πια - χαρακτήρα του, αφήνοντας στην άκρια άλλα πρότζεκτς, σαν το Κορίτσι με το Τατουάζ για παράδειγμα, που ενδεχόμενα ο ίδιος να ζητούσε την ύπαρξη τους, για αποφύγει, όπως άπαντες οι προκάτοχοι του, την τυποποίηση. Ο κανόνας είναι απλός όμως, dear Daniel, από την ώρα που θα πάρεις το χρίσμα και θα φορέσεις το μαγικό ετούτο σμόκιν, δεν υπάρχει κάτι άλλο, το οτιδήποτε, που μπορεί να σε απασχολεί υποκριτικά. Φαντάζομαι πως από σήμερα κιόλας, ο 47χρονος, ετοιμάζεται για τον Bond 25, δίχως να τον νοιάζουν δευτερεύουσας σημασίας συμμετοχές αλλού. Ο μέγας Sean (Σην, ελληνικά) άλλωστε, δίδαξε πρώτος, πως πάντα υπάρχει ο χρόνος, της απαρχής μιας δεύτερης καριέρας...

Ελπίζω την ίδια προετοιμασία να έχει και ο έτερος σπουδαίος συμπρωταγωνιστής, Christoph Waltz, ο απόλυτος κακός ερμηνευτικά, ντε γιούρε, πλέον του δύο στα δύο των Οσκαρικών θριάμβων, για την απόδοση στο εκράν των εκ Γερμανίας ορμώμενων Ναζί Κολονέλου και Οδοντίατρου Ανθρωποκυνηγού, στα διαμάντια του Tarantino. Ο Αυστριακός μέσα στα σκοτάδια και τις σκιές που κινείται και με μικρή σχετικά χρονική συμμετοχή, δεν είναι τυχαίο πως κλέβει την παράσταση, αναμενόμενα ίσως, αν αναλογιστούμε το κορυφαίο επίπεδο των δυνατοτήτων του. Η Metro δεν θα μπορούσε να κτυπήσει πιο διάνα με την απόκτηση του στο καστ. Αντίθετα στην επιλογή του μοναδικού Bond Girl της ιστορίας (η Monica σαφώς και δεν μετρά και λόγω ηλικίας, που επ ουδενί παραπέμπει σε girl, αλλά και λόγω πενιχρής ύπαρξης στο σκριπτ, ελαφρώς πιότερης από δεσπινίδος Σωτηροπούλου) τα φαινόμενα μάλλον απάτησαν, μιας και η Lea δεν το κάνει το κλικ, που θα ήθελα. Ψεύτικη η (υποτιθέμενα) δυνατή της σκηνή στο τετ α τετ της γνωριμίας, υποτονικό το βάδισμα της στην πασαρέλα της ερήμου. Σε γενικές γραμμές το θηλυκό στοιχείο, ένθεν του Casino Royale, λιγοστεύει και εξελίσσεται σε υποτονικό. Σχεδόν υποτονικότερο των περίπου μηδενικών γκάτζετ παροχών του υπέροχου, στα μάτια μου, Q...

Για πες: Όποια μορφή κι αν πάρει, όποιο δρόμο κι αν τραβήξει, ότι μονοπάτι κι αν διαβεί, το βέβαιο είναι πως κάθε νέος Μποντ αποτελεί ξεχωριστή στιγμή στο καλεντάρι της σεζόν που θα αποφασίσει να εμφανιστεί στην μεγάλη οθόνη. Και όπως και να έχει η γοητεία της στιγμής που πέφτουν οι τίτλοι έναρξης (εδώ ίσως η πιο άστοχη στιγμή και των 24 φιλμς με την κακή προτίμηση στον νιαουρίτσου Sam Smith) δεν αντικαθίσταται με καμία άλλη. Και δεν χρειάζεται να τις καταμετράς. Έχεις να παρακολουθήσεις, πολλές, πολλές ακόμη...

Spectre Rating




Στις δικές μας αίθουσες? Στις 12 Νοεμβρίου 2015 από την Feelgood
Περισσότερα... »

Ο γιος του Σαούλ (Saul fia / Son of Saul)  PosterΟ γιος του Σαούλ
του László Nemes. Με τους Geza Rohrig, Levente Molnar, Urs Rechn, Todd Charmont, Sandor Zsoter, Marcin Czarnik, Jerzy Walczak, Uwe Lauer, Christian Harting, Kamil Dobrowlski, Amitai Kedar, Istvan Pion


Έχε το νου σου στο παιδί...
του Θόδωρου Γιαχουστίδη (@PAOK1969)

Γενοκτονίας το ανάγνωσμα

Οι ταινίες με θέμα το Ολοκαύτωμα έχουν δημιουργήσει ουσιαστικά ένα δικό τους κινηματογραφικό (υπο)είδος. Κι όπως σε όλα τα κινηματογραφικά είδη, έτσι και στο συγκεκριμένο υπάρχουν καλές και κακές ταινίες. Υπάρχουν ταινίες που εκμεταλλεύονται το Ολοκαύτωμα για να παρουσιάσουν τη φρίκη σαν...πορνό ένα πράγμα και υπάρχουν ταινίες που αυτό που αφηγούνται είναι απλά συγκλονιστικό. Τους ενδιαφέρει να αφηγηθούν μια ιστορία, να δείξουν τη φρίκη αλλά να μην εγκλωβιστούν σ' αυτήν, να μην μείνουν σ' αυτήν, να μην την κάνουν «αξιοθέατο».

Ο γιος του Σαούλ (Saul fia / Son of Saul) Wallpaper
Το Son Of Saul είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία που σκηνοθετεί ο 38χρονος László Nemes. Ήταν βοηθός του Béla Tarr στην ταινία του τελευταίου «Ο άνθρωπος από το Λονδίνο» (2007). «Ο γιος του Σαούλ» έλαβε μέρος στο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ των Καννών, κερδίζοντας το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής και το βραβείο της FIPRESCI. Για να δούμε πόσοι θα τη δουν στη χώρα μας. Στην προβολή της πάντως στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης η αίθουσα ήταν κατάμεστη και οι εντυπώσεις ήταν σίγουρα θετικές.

Η υπόθεση: Οκτώβριος 1944, στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς - Μπίρκεναου. Ο Ούγγρος Σαούλ Άουσλεντερ (σημείωση: Άουσλεντερ στα γερμανικά σημαίνει «αλλοδαπός») είναι μέλος της Ζόντερκομάντο, μιας ομάδας Εβραίων φυλακισμένων δηλαδή, διαλεγμένων από τους Ναζί προκειμένου να τους «βοηθήσουν» στα κρεματόρια στην εξολόθρευση των ομόθρησκών τους. Τα μέλη της Ζόντερκομάντο μετά από κάποιους μήνες «θητείας» οδηγούνταν με τη σειρά τους στα κρεματόρια για να πάρουν άλλοι Εβραίοι τη θέση τους κτλ, κτλ. Μια μέρα, καθώς εργάζεται σ’ ένα από τα κρεματόρια, ο Σαούλ ανακαλύπτει ένα παιδί που κατορθώνει να επιβιώσει από τα θανατηφόρα αέρια, για να θανατωθεί αργότερα από έναν γιατρό μπροστά στα ίδια του τα μάτια. Εκείνο το παιδί είναι ο γιος του Σαούλ – έτσι υποστηρίζει τουλάχιστον ο ίδιος. Κι ενώ τα ηγετικά μέλη της Ζόντερκομαντο καταστρώνουν σχέδια για εξέγερση και δραπέτευση, ο Σαούλ αποφασίζει να εκτελέσει ένα απίθανο σχέδιο: να σώσει το σώμα του παιδιού από τις φλόγες, να βρει έναν ραβίνο για να πει την Καντίς - την επιμνημόσυνη προσευχή - και να θάψει το παιδί όπως του αρμόζει. Θα τα καταφέρει;

Η άποψή μας: Ο πόλεμος είναι μια φρίκη, όπως και να το δει κανείς. Το να γίνεσαι στόχος γενοκτονίας μεγαλώνει τη φρίκη. Το να παρατείνεις για λίγο καιρό τη ζωή σου συμμετέχοντας στην εφαρμογή της φρίκης, τη μεγιστοποιεί. Δεν το χωράει ανθρώπου νους: να οδηγείς συνανθρώπους σου στο θάνατο, καθώς εκείνοι δεν γνωρίζουν τι τους περιμένει ενώ εσύ ξέρεις. Να ψαχουλεύεις τα υπάρχοντά τους για να αρπάξεις κάποιο κόσμημα, χρήματα, ανταλλακτικές καπιταλιστικές αξίες. Να στοιβάζεις τα πτώματα, τα «κομμάτια» όπως τα αποκαλούν οι Ναζί, για να τα οδηγήσεις σε φούρνους. Να καίγονται άνθρωποι, δεκάδες άνθρωποι, εκατοντάδες άνθρωποι δίπλα σου κι εσύ να μην μπορείς να κάνεις τίποτε. Ίσα ίσα να έχεις συμμετάσχει κι εσύ χωρίς τη θέλησή σου στον αφανισμό τους. Να καθαρίζεις και να απολυμαίνεις τους χώρους της θηριωδίας. Κι όλο αυτό καθημερινά. Ρουτίνα! Από κάποια στιγμή και μετά απλά παύεις να αισθάνεσαι. Αποκόπτεσαι συναισθηματικά. Δεν σε παίρνει να σκέφτεσαι αυτό που γίνεται. Γιατί αν το σκεφτείς θα πεθάνεις από ντροπή. Θα πεθάνεις από αηδία.

Σε αυτό το πλαίσιο αναισθητοποίησης βρίσκεται ο Σαούλ. Κάνει τη «δουλειά» του μηχανικά, υπακούει σε εντολές, περιμένει να πεθάνει. «Είμαστε ήδη νεκροί» λέει κάποιος από τους συναδέλφους του στη Ζόντερκομάντο. Και ξαφνικά κάνει την εμφάνισή του το παιδί κι όλα αλλάζουν. Σαν να παίρνει νόημα η ζωή του Σαούλ. Σαν να θέλει να ξορκίσει αυτό που (του) συμβαίνει με την ταφή του παιδιού σύμφωνα με τη θρησκεία του. Το θεωρεί ηθική του υποχρέωση. Το μόνο ανθρώπινο που του έχει απομείνει είναι να θάψει αυτό το παιδί. Το παιδί του (;). Προκειμένου να το πετύχει δεν σταματάει πουθενά. Λέει ψέματα, συμμαχεί με τους εχθρούς, «πουλάει» τους δικούς του, παλεύει συνεχώς. Δεν θα ησυχάσει αν δεν πετύχει το στόχο του. Είναι η εμμονή του, ο λόγος ύπαρξής του: δεν τον ενδιαφέρει τίποτε πέρα από αυτό! Ο σκηνοθέτης όλο αυτό το παρουσιάζει με τον δέοντα τρόπο. Δεν υποκύπτει στους πειρασμούς του holocaust porn. Εκτός από τον κεντρικό ήρωα όλα είναι φλου: οι Γερμανοί, οι άλλοι κρατούμενοι, τα πτώματα. Μόνο ο Σαούλ συλλαμβάνεται από την κάμερα καθαρά, μόνο αυτός στο κέντρο της σκηνής. Αυτός και όσοι βρίσκονται γύρω του. Κατά πρόσωπο ή από πίσω, πλάτη. Με έναν σμπάρο δυο τρυγόνια.

Δεν υπάρχει εύκολος εντυπωσιασμός - που λίγο απέχει από τη χυδαιότητα και την εκμετάλλευση του θέματος από τη μια. Και από την άλλη μπαίνουμε στη θέση του ήρωα (προφανώς δεν ταυτιζόμαστε μαζί του – δεν μπορούμε να ταυτιστούμε μαζί του) και βιώνουμε την κλειστοφοβία, την απουσία προσανατολισμού, την ηθική παραζάλη, την σχεδόν αποκτήνωση. Σφιχτά πλάνα πάνω στον πρωταγωνιστή λοιπόν από τη μια και... ηχητικό χάος από την άλλη! Η ηχητική μπάντα της ταινίας είναι από μόνη της ένα αριστούργημα. Συνεχής κακοφωνία, ήχοι, φωνές, κραυγές, οιμωγές από παντού αλλά δεν είναι φανερό από πού ακριβώς! Ο σκηνοθέτης μας βάζει μέσα στο στρατόπεδο και το πετυχαίνει αριστουργηματικά. Ο Σαούλ λίγο πριν το τέλος θα χαμογελάσει – μοναδικό φως ελπίδας και θετικού συναισθήματος σε ολόκληρη την ταινία. Κι εκεί μπαίνει και ο απαραίτητος συμβολισμός. Τα παιδιά είναι η ελπίδα του κόσμου, σωστά; Μπορούν όμως, άθελά τους (;) να γίνουν και προπομποί φρίκης. Και προδότες. Οι ελπίδες διαψεύδονται. Όλα μάταια λοιπόν. Και ο κύκλος του αίματος μένει ανοιχτός αενάως.

Ο γιος του Σαούλ (Saul fia / Son of Saul) Rating




Στις δικές μας αίθουσες? Στις 12 Νοεμβρίου 2015 από την Filmtrade
Περισσότερα... »



Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 2015 TIFF 15 Live

του Θόδωρου Γιαχουστίδη

Πάλης ξεκίνημα νέοι αγώνες

Ελλάδα: η χώρα όπου δεν βαριέσαι ποτέ. Να, ας πούμε σχετικά με την πανελλαδική απεργία της Πέμπτης 12 Νοεμβρίου. Ο ΣΥΡΙΖΑ μας καλεί όλους να συμμετάσχουμε. Ο ΣΥΡΙΖΑ! Που κυβερνάει με τη βοήθεια των ΑΝΕΛ! Ο ΣΥΡΙΖΑ, που επιβάλλει ακόμα σκληρότερα μέτρα λιτότητας με εντολές της τρόικας (ουπς, του κουαρτέτου ήθελα να πω), μας ζητάει να αντισταθούμε! Έχουμε ζαλιστεί, βοηθάτε ρε παιδιά. Αν κυβέρνηση ήταν η Νέα Δημοκρατία, θα ξέραμε τι να κάναμε και δεν θα χρειαζόμασταν παραινέσεις. Τώρα; Μοιάζουμε με τον κόκκορα του Αρκά: προσπαθούμε να βγούμε από το ψυχολογικό μας αδιέξοδο αλλά δεν ξέρουμε από πού έχουμε μπει! Πώς το έλεγε ο μεγάλος: «η Ελλάδα είναι ένα απέραντο φρενοκομείο». Αυτό. Και ήταν και η Τετάρτη σε ότι αφορά τις ταινίες, μέτρια έως χάλια! Τις ξένες ταινίες. Γιατί οι ελληνικές ταινίες ήταν από ενδιαφέρουσες έως σούπερ! Κοίτα να δεις τώρα!

Interruption TIFF 2015

Το «Interruption» του Γιώργου Ζώη (Ελληνικές ταινίες) είναι η μία από τις δύο ταινίες από τη χώρα μας που συμμετέχουν στο Διεθνές Διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ μας. Είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία που σκηνοθετεί ένας δημιουργός της νέας γενιάς, ο οποίος μας είχε αφήσει ως τώρα τις καλύτερες εντυπώσεις με τις δύο εξαιρετικές μικρού μήκους ταινίες του. Και μας εντυπωσιάζει ακόμα περισσότερο με τούτη την ταινία! Η οποία προβλήθηκε στο τμήμα «Ορίζοντες» του τελευταίου φεστιβάλ Βενετίας.

Η υπόθεση: Μια μεταμοντέρνα θεατρική παράσταση μιας κλασικής αρχαίας τραγωδίας, και συγκεκριμένα της «Ορέστειας», ανεβαίνει σε ένα κεντρικό θέατρο της Αθήνας. Όπως κάθε βράδυ, οι θεατές κάθονται στις θέσεις τους και η παράσταση ξεκινά. Ξαφνικά, τα φώτα σβήνουν και η σκηνή βυθίζεται στο σκοτάδι. Μια ομάδα αγοριών και κοριτσιών με όπλα στα χέρια ανεβαίνουν στη σκηνή. Ζητάνε συγγνώμη για τη διακοπή μέσω του ηγέτη τους και προσκαλούν όσους θεατές επιθυμούν να ανέβουν στη σκηνή μαζί τους. Κάποιοι το επιχειρούν. Κανείς όμως δεν ξέρει αν αυτό που συμβαίνει είναι ένα χάπενινγκ ενταγμένο στην παράσταση ή κάτι εντελώς διαφορετικό. Και ενδεχομένως επικίνδυνο. Η παράσταση συνεχίζεται κανονικά με μια μόνο διαφορά: η ζωή μιμείται την τέχνη και όχι το αντίστροφο.

Η άποψή μας: Όποια κι αν είναι η τελική γνώμη σου για την ταινία, κωδικοποιημένη στο ασφαλές και ξεπεταχτικό «μου άρεσε» ή «δεν μου άρεσε» δεν γίνεται να αρνηθείς ότι όλο αυτό είναι εντελώς φιλόδοξο, μεγαλεπήβολο, συναρπαστικό! Ο Ζώης με αυτοπεποίθηση που τσακίζει κόκαλα και κάτι όρχεις να, χτίζει ένα σύμπαν απίστευτο, στιβαρό, δωρικό, στο οποίο ή θα μπεις μέσα και θα μεταλάβεις την πεμπτουσία της τέχνης ή θα μείνεις απ' έξω κράζοντας γιατί θα πρέπει να «μασήσεις» το (πνευματικό) φαΐ σου και δεν θα ρουφήξεις απλά το νιανιά που σου έφτιαξε ο σεφ, όπως έχεις συνηθίσει. Η αλήθεια είναι πως στα πρώτα πλάνα ως θεατής ήμουν επιφυλακτικός. «Όχι ρε γαμώτο, θέατρο σε σινεμά, το χειρότερό μου». «Και κουλτουριάρικο θέατρο: δεν μιλάνε πολύ και κρατάνε και κάτι λαμπτήρες, όφου». Και μετά γίνεται η εισβολή των μαυροφορεμένων στη σκηνή. Και ο αρχηγός τους έχει μια φάτσα εντελώς αντιπαθητική. Και αρχίζει με ευγένεια να δίνει εντολές. «Πολύ στημένο μου φαίνεται ρε γαμώτο», η αντίδραση. «Πολύ μηχανικό». Ναι, αλλά μέσα μου δεν είχα απορρίψει την ταινία. Ενώ με ενοχλούσε το προκάτ του πράγματος το όλον με ιντρίγκαρε. Πού το πηγαίνει τώρα όλο αυτό; Τι θα γίνει παρακάτω;

Ήδη από την αρχή της εισβολής η παρουσία των όπλων δεν προμηνύει κάτι καλό. Η βία υποβόσκει. Και από ένα σημείο και μετά απλά παραδίδεσαι! Ναι, τόσο απλά! Η εναλλαγή των ρόλων ηθοποιών και θεατών. Η σχέση τέχνης και πραγματικότητας. Το φαίνεσθαι και το είναι. Το έγκλημα και η τιμωρία. Ο θύτης και το θύμα. Όλα ρευστά. Όλα υπό συζήτηση. Όλα ανάλογα με το πρίσμα μέσα από το οποίο παρατηρείς τα δρώμενα. Ναι, όλος ο κόσμος μια σκηνή. Ναι, η αρχαία τραγωδία που παρακολουθούμε ως θεατές έχει μετατραπεί στη σύγχρονη τραγωδία που ζούμε ως άνθρωποι. Τι θα έπρεπε να κάνει ο Ορέστης τη σημερινή εποχή; Να σκότωνε τη μάνα του για να εκδικηθεί το θάνατο του πατέρα του; Κι εμείς, το κοινό, οι θεατές, οι πολίτες αυτής της χώρας, πώς θα τον κρίναμε; Πώς τον κρίνουμε; Τον αθωώνουμε ή τον καταδικάζουμε; Ειλικρινά, υπήρχαν στιγμές μέσα στην ταινία που απλά ανατρίχιαζα! Με γέμισε συναισθήματα, με γέμισε απορίες, γιατί πέρα όλων των άλλων ο Ζώης θέτει ερωτήματα, δεν δίνει απαντήσεις. Ποια είναι τα παιδιά που εισβάλουν στη σκηνή; Τα παιδιά κάτω στον κάμπο; Αναρχικοί; Φασίστες; Καταστασιακοί; Ηθοποιοί; Η Κλυταιμνήστρα είναι στο κόλπο; Δολοφονείται; Κι αν ναι, γιατί εμφανίζεται σε βίντεο μετά; Όλος ο κόσμος μια σκηνή! Και να η εντελώς τυχαίας ομοιότητας προφανώς σκηνή του επί... σκηνής αυτοπυροβολισμού αλά «Birdman». Και να μια σκέψη ότι παρακολουθούμε κάτι σαν το γερμανικό «Κύμα» λίγα χρόνια πριν. Και να ο από μηχανής θεός. Και να η κάθαρση. Και να η προηγούμενη νύχτα με ένα αγόρι κι ένα κορίτσι που χόρευαν μαζί!

Πραγματικά σπουδαία ταινία, ατόφιο, απαιτητικό σινεμά, καθώς ο Ζώης ξέρει πως να φεύγει και από τη σκηνή και να μην εγκλωβιστεί στην αναγκαστική θεατρικότητα. Κι έπεισε και τους ηθοποιούς του, είναι ολοφάνερο αυτό, να τον ακολουθήσουν στο όραμά του, να το πιστέψουν και να το υπηρετήσουν με όλη τους την ψυχή. Μιλάμε, έχω ενθουσιαστεί, συγχωρέστε με. Μπράβο, με τέτοιους δημιουργούς το σινεμά μας έχει πραγματικά λαμπρό μέλλον.

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της στο φεστιβάλ την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου στις 22.00, στην αίθουσα Τόνια Μαρκετάκη)

Οι Εντυπώσεις ενός πνιγμένου TIFF 2015

Η ταινία «Οι εντυπώσεις ενός πνιγμένου» (Ελληνικές ταινίες) είναι η πρώτη μεγάλου μήκους του Κύρου Παπαβασιλείου. Ο Παπαβασιλείου γεννήθηκε στην Κύπρο το 1972. Έχει σκηνοθετήσει τρεις μικρού μήκους ταινίες, εκ των οποίων η τελευταία, «Για το όνομα του σπουργιτιού», συμμετείχε στο διαγωνιστικό τμήμα μικρού μήκους ταινιών του Φεστιβάλ Καννών 2007. Γενικώς, σε επίπεδο εικόνας «τα σπάει». Σε ότι αφορά το σενάριο όμως...

Η υπόθεση: Αποκομμένος από το παρελθόν και τη μνήμη του, ο Επιβάτης προσπαθεί να καθορίσει τον εαυτό του. Έρχεται όμως αντιμέτωπος με την προκαθορισμένη μοίρα του, μια μοίρα που τον εξαναγκάζει να ζήσει ξανά τις τελευταίες μέρες της ζωής του.

Η άποψή μας: Κύπριος ο δημιουργός, ελληνικό το σινεμά. Και βλέπουμε εδώ ταυτόχρονα όλες τις αρετές και τις παθογένειες. Οι Έλληνες δημιουργοί είναι σπουδαίοι εικονοπλάστες. Υπάρχουν σκηνές στην ταινία που είναι πραγματικά έργα τέχνης! Από το τράβελινγκ στην ηπειρωτική ενδοχώρα υπό βροχή, μέχρι τα πλάνα στο φινάλε, με την παράξενη κατασκευή στη μέση του πουθενά, μέσα σε άπλετο φως. Η ατμόσφαιρα είναι σπουδαία, κάθε πλάνο είναι αυτό που πρέπει, δεν υπάρχουν αστοχίες, δεν υπάρχει φτήνια ή κάτι που να σε κάνει να ντρέπεσαι γι' αυτό. Και το εύρημα στην αρχή της ταινίας, με τη βροχή, τον υαλοκαθαριστήρα στο αυτοκίνητο και τους στίχους του Καρυωτάκη είναι και αισθητικά δυνατό και με ενδιαφέροντα τρόπο λειτουργικό.

Γιατί ο πνιγμένος του οποίου τις εντυπώσεις παρακολουθούμε είναι ο πιο διάσημος Έλληνας αυτόχειρας ποιητής, ο Κώστας Καρυωτάκης. Σούπερ εύρημα κι αυτό για το σενάριο. Δίνει στο δημιουργό απόλυτη ελευθερία να χτίσει ένα σύμπαν ολότελα δικό του. Όμως, εντέλει, το σενάριο είναι αδύναμο. Και χαντακώνεται και από την ερμηνεία του κεντρικού ήρωα. Που εντάξει, λειτουργεί ως σύμβολο αλλά δεν ταιριάζει κινηματογραφικά, πώς να το κάνουμε. Δείτε τη διαφορά ερμηνείας ανάμεσα στον πρωταγωνιστή Θοδωρή Πεντίδη και την Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου: η κοπέλα ξέρει τι θα πει κινηματογραφική ερμηνεία! Κι ας μην βοηθιέται πολύ από το σενάριο. Όπως και να έχει, οι εικόνες σου μένουν στο μυαλό και είναι σίγουρο πως στο μέλλον, στο πολύ άμεσο, θα δούμε πολύ ωραία πράγματα από τον Παπαβασιλείου. Αρκεί να προσεχθεί το σενάριο που θα αποφασίσει να κάνει ταινία. Να σημειώσουμε εδώ ότι μεταξύ των παραγωγών της ταινίας είναι και ο σπουδαίος Γιώργος Πάντζης ενώ στο σενάριο έχει βάλει το χεράκι του ο Γιώργος Ζώης.

(η ταινία ολοκλήρωσε τις προβολές της στο φεστιβάλ)

Box TIFF 2015

Το «Μποξ» (Box) του Florin Serban (Διεθνές διαγωνιστικό) έλαβε μέρος στο διαγωνιστικό τμήμα του περασμένου φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι, όπου τιμήθηκε με το βραβείο της FIPRESCI. Θα μπορούσε να είναι μια φεστιβαλική ρομαντική κομεντί. Εκεί, όμως, που άρχισε πραγματικά να γίνεται ενδιαφέρουσα, τελείωσε...

Η υπόθεση:Οι δρόμοι δύο εντελώς διαφορετικών ανθρώπων διασταυρώνονται εξαιτίας του έρωτα. Ένας 19χρονος πολλά υποσχόμενος μποξέρ «τρώει κόλλημα» με μια 34χρονη παντρεμένη ηθοποιό του θεάτρου. Εκείνος είναι ο Ραφαέλ και είναι Ρομά κι εκείνη είναι η Κριστίνα, ουγγρικής καταγωγής. Φαινομενικά, οι δυο τους δεν έχουν τίποτα κοινό, όμως αμφότεροι – εύθραυστοι και δυναμικοί μαζί – πασχίζουν να αποδείξουν ποιοι είναι, να ξεπεράσουν τα όριά τους και να πετύχουν...

Η άποψή μας: Αυτή είναι η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του ταλαντούχου Ρουμάνου σκηνοθέτη. Προηγήθηκε το πολυβραβευμένο «Όταν θέλω να σφυρίξω, σφυρίζω» (2010). Τι έχουμε εδώ; Μια γυναίκα στο απόγειο της σεξουαλικότητάς της. Κι έναν άνδρα στα πρώτα του ερωτικά βήματα. Που τον οδηγούν στη συγκεκριμένη γυναίκα. Μα τι έχουν κοινό; Τίποτα! Ίσα ίσα θαρρείς και τους χωρίζει μια άβυσσος από διαφορές. Υπάρχει διαφορά ηλικίας: εκείνη μεγάλη εκείνος μικρός. Υπάρχει διαφορά κουλτούρας: εκείνη ηθοποιός, εκείνος πυγμάχος. Υπάρχει διαφορά καταγωγής: εκείνη ουγγρικής εκείνος τσιγγάνικης. Ναι, αλλά ανήκουν και οι δύο σε μειονότητες: ορίστε κάτι που τους ενώνει. Ναι, αλλά προσπαθούν να τα καταφέρουν ο καθένας στον τομέα του: άλλο ένα σημείο επαφής. Ναι, αλλά παρά τις προσπάθειές τους – κι ενώ σαφώς και έχουν ικανότητες – εντέλει ηττώνται. Άλλο ένα σημείο που τους ενώνει. Όπως και ένα μουσικό κομμάτι. Εντέλει, ναι, μπορεί να υπάρξει έρωτας ανάμεσα στους δυο τους. Και να είναι πραγματικός.

Ο Florin Serban μας δείχνει τους δύο ήρωες της ταινίας του τον καθένα στο περιβάλλον του. Στην καθημερινότητά του. Τη ρουτίνα του. Αλλά και στις συναντήσεις τους. Ο Ραφαέλ ακολουθεί θαρρείς υπνωτισμένος την Κριστίνα καθώς κάνει την καθημερινή της διαδρομή από το χώρο όπου διδάσκει χορό έως το σπίτι της. Υπνωτίζεται με την κίνηση των γοφών της καθώς εκείνη περπατάει. Είναι μια γυναίκα στα καλύτερά της διάολε, πώς μπορεί να μην την ακολουθήσει; Ο σκηνοθέτης αποφεύγει την παγίδα της πρόκλησης. Στήνει πολύ ενδιαφέρουσες σκηνές, όπως εκείνη της ανταλλαγής των σκαμπιλιών ανάμεσα στους πρωταγωνιστές ή την άλλη μέσα στο λεωφορείο, όπου εκείνη καταλαβαίνει ότι εκείνος είναι πίσω της και την παρακολουθεί, σηκώνεται, αλλάζει θέση, πηγαίνει από πίσω του και βλέπει την πλάτη του κι εκείνος, σηκώνει το γάντι και γυρίζει στα ίσα προς το μέρος της. Η δε σκηνή όπου ο παππούς του Ράφαελ του λέει να κόψει την καρυδιά στον κήπο τους επειδή «έτσι» προσφέρει και μια δόση χιούμορ στα δρώμενα. Ενδιαφέρουσα ταινία χωρίς εκρήξεις που σταματάει μόλις πάει να γίνει ενδιαφέρουσα. Αλλά ο σκηνοθέτης είναι διακριτικός: αφήστε ρε παιδιά να ζήσουν οι άνθρωποι τον έρωτά τους...

(η ταινία ολοκλήρωσε τις προβολές της στο φεστιβάλ)

Entertainment TIFF 2015

Και η ταινία με την οποία θα κλείσουμε τη σημερινή μας ανταπόκριση είναι η «Ψυχαγωγία» (Entertainment) του Rick Alverson (Ρεύματα). Σε κάθε φεστιβάλ δεν αποφεύγουμε να δούμε μια μ@λ@κί@ του αμερικάνικου ανεξάρτητου κινηματογράφου. Τούτη εδώ το φώναζε από μακριά ότι ήταν τέτοια! Αλλά φευ, δεν την αποφύγαμε. Δεν πάμε κόντρα στις νομοτέλειες κύριοι!

Η υπόθεση:Ένας καταβεβλημένος, μεσήλικας stand up κωμικός κάνει περιοδεία στην έρημο Μοχάβε της Καλιφόρνιας, χαμένος σ’ έναν κύκλο τριτοκλασάτων κέντρων, κιτς τουριστικών ατραξιόν και απέλπιδων προσπαθειών να πλησιάσει την αποξενωμένη κόρη του. Την ημέρα, διασχίζει με κόπο το γυμνό τοπίο. Τις νύχτες, βρίσκει παρηγοριά στη ζωντάνια της φιγούρας που χτίζει επί σκηνής. Όμως, τα αστεία του είναι χάλια και προσβλητικά, ο κόσμος λίγος και συχνά δεν αντιδρά σωστά, έτσι όπως θέλει ο κωμικός. Ο οποίος κάποια στιγμή θα «σπάσει»...

Η άποψή μας: Εντάξει, κρίμα είναι ο άνθρωπος και κουβαλάει το δικό του προσωπικό άχθος (για τον πρωταγωνιστή λέμε), αλλά αυτό το πράμα ήταν η χειρότερη ταινία που είδαμε στο φεστιβάλ. Αντιπαθής κεντρικός ήρωας, σκηνοθεσία που θαρρείς επίτηδες προσπαθεί να σπάσει τα νεύρα των θεατών οι οποίοι, μαζοχιστικά, επιμένουν να παρακολουθούν χωρίς να φεύγουν από την αίθουσα (πολλοί έφυγαν από την προβολή – εγώ κατέφυγα στο Candy Crush για να αντέξω!), μουσική αντιστοίχως εκνευριστική (σημείωση: τα τραγούδια ήταν πολύ καλά – να πούμε και κάτι θετικό για την ταινία), γενικώς, ένας σαδισμός από μεριάς των δημιουργών. Ναι, καλά, η εντελώς μη φωτογενής έρημος παραπέμπει στην άδεια ζωή της americana, ο κωμικός είναι φρίκη γιατί σε φρικτούς θεατές απευθύνεται, κι όσο προσπαθεί να τα καταφέρει τόσο μεγαλώνει την αποτυχία του. Ναι, είναι η αποτυχία του που τον έχει σημαδέψει, τον έχει καταστρέψει, είναι ένας loser που κάθε βράδυ παίρνει τηλέφωνο την κόρη του (;) ξεκινώντας πάντα με το «hey sweetheart», δεν έχει χώρο για άλλους ανθρώπους, δεν ξέρει να επικοινωνεί, είναι ένας ασήμαντος κωμικός με καθόλου κοινωνικές δεξιότητες. To our cojones! Πόσο δύσκολο είναι να γυρίσεις μια τέτοια ταινία άραγε; Έλεος! Και ναι, το πιάσαμε το υπονοούμενο κύριε σκηνοθέτα: η ταινία σας έχει τίτλο «Ψυχαγωγία» αλλά είναι παντελώς ειρωνικός. Τα χάπια μας γρήγορα για να συνέλθουμε! Τι τραβάμε κι εμείς οι κριτικοί (μουάχαχαχαχαχα).

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της στο φεστιβάλ το Σάββατο 14 Νοεμβρίου στις 15.30, στην αίθουσα Σταύρος Τορνές)
Θοδωρής Γιαχουστίδης

Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 2015 TIFF 15 Live
Περισσότερα... »



Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 2015 TIFF 15 Live

του Θόδωρου Γιαχουστίδη

Σάκη, δεν είναι χοντρά τα μπούτια σου αγόρι μου!

Εντάξει, η Τρίτη 10 Νοεμβρίου ήταν η μέρα Σάκη Ρουβά! Ο δημοφιλής τραγουδιστής, μαζί με τους συμπρωταγωνιστές του στην ταινία «Chevalier» της Αθηνάς Ραχήλ Τσαγγάρη, που προβλήθηκε σήμερα επίσημα στο φεστιβάλ, έκλεψε την παράσταση. Και τα φλας των φωτογράφων. Ήταν αναμενόμενο, θα πει κανείς. Η αλήθεια είναι πως από τη στιγμή που πλέον το φεστιβάλ κάνει οικονομία και καλεί να παρευρεθούν σ' αυτό οι απολύτως απαραίτητοι, χωρίς διεθνείς και εγχώριους σταρ, η εμφάνιση του Sakis, όσο να πεις, ήταν μεγάλο γεγονός. Γιατί καλές οι ταινίες αλλά ο κόσμος για την παραμύθα του χρειάζεται και σταρ. Είμαι πολύ περίεργος να δω βέβαια πώς θα εξαργυρώσει εμπορικά το «Chevalier» την εμφάνιση του Ρουβά στην ταινία. Ίδωμεν. Μέχρι τότε, για να δούμε τι... είδαμε την Τρίτη 10 Νοεμβρίου σε ότι αφορά ταινίες βεβαίως, βεβαίως...

Glassland TIFF 2015

Στη «Γυάλινη χώρα» (Glassland) του Gerard Barrett (Διεθνές Διαγωνιστικό) πρωταγωνιστεί ο Jack Reynor, ένας νεαρός ηθοποιός (μόλις 23 ετών) για τον οποίο θα ακούσουμε πολλά στο μέλλον. Ήδη με τούτη την ταινία, τη συμμετοχή του στο σπουδαίο, πρόσφατο «Μάκβεθ» και την παρουσία του στο μπλοκμπάστερ «Transformers 4: Εποχή αφανισμού» χτίζει όνομα. Και το χτίζει καλά. Η ταινία έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο φεστιβάλ του Σάντανς, όπου τιμήθηκε με το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στην κατηγορία Παγκόσμιο Σινεμά – Δράμα.

Η υπόθεση: Ο Τζον είναι ένας νεαρός οδηγός ταξί. Ζει στο Δουβλίνο και περνά τη μίζερη καθημερινότητά του δουλεύοντας νυχτερινή βάρδια και φροντίζοντας την αλκοολική μητέρα του. Ο πατέρας του τους έχει εγκαταλείψει από τη στιγμή που γεννήθηκε ο έχων σύνδρομο Down αδελφός του Τζον. Εκείνη ήταν και η στιγμή που η μητέρα του Τζον, η Τζιν, το έριξε στο αλκοόλ. Καθώς η ζωή της μητέρας του κινδυνεύει, ο Τζον προσπαθεί να τη βοηθήσει, οδηγώντας την σε μια κλινική αποτοξίνωσης. Προκειμένου, όμως, να βρει τα απαιτούμενα χρήματα, ο Τζον θα χρειαστεί να κάνει κάτι που ποτέ δεν φανταζόταν ότι ήταν ικανός να κάνει.

Η άποψή μας: Ας ξεκινήσουμε από το φινάλε λοιπόν: τι θα χρειαστεί να κάνει ο Τζον; Ποια είναι η Ασιάτισσα κοπέλα που βρίσκει στην άδεια μπανιέρα ενός άδειου, εγκαταλελειμμένου σπιτιού; Θα εμπλακεί σε κάτι που μοιάζει με τράφικινγκ; Ή μήπως αυτός που του δάνεισε τα 8 χιλιάδες ευρώ ήθελε πχ τα νεφρά της νεαρής; (να σημειώσουμε εδώ ότι στην Ιρλανδία χρησιμοποιούν ως νόμισμα το ευρώ ενώ στη Βόρεια Ιρλανδία χρησιμοποιούν αντιστοίχως λίρες). Το φινάλε της ταινίας, λοιπόν, είναι όσο να πεις... κουλό. Δεν δίνει καμία εξήγηση στο θεατή ο σκηνοθέτης, φαίνεται να μην τον νοιάζει. Ότι κατάλαβες, κατάλαβες φίλε, είναι σαν να σου λέει. Πάντως, ο Τζον δεν ξεπουλιέται για τα 8 χιλιάδες ευρώ – τα οποία σημειωτέον πήρε από έναν... έφιππο μέσα σε ένα παράξενο κουτί! Ουφ, πολλές κουλαμάρες από μια ταινία που έχει πάντως την καρδιά της στη σωστή θέση και θέλει να είναι ένα σύγχρονο kitchen sink δράμα. Θα... κουφαθώ πάντως αν πάρει πχ κανά βραβείο σεναρίου στο φεστιβάλ μας.

Αυτό που σε κερδίζει στην ταινία είναι οι ερμηνείες. Ο Jack Reynor είναι πολύ καλός στο βασικό ρόλο, δείχνοντας απελπισία εκεί που χρειάζεται, πειθώ σε άλλα σημεία, δυναμισμό, οργή και τρυφερότητα όπου το απαιτεί ο ρόλος. Ακόμα καλύτερη είναι η Toni Collette στο ρόλο της μητέρας του Τζον. Ο μεγάλος της μονόλογος, όπου εξηγεί στο γιο της δυο τρία πράγματα για την κατάντια της, είναι άψογος και τον βγάζει εις πέρας εξαιρετικά. Ως highlight να επισημάνουμε και τη σκηνή όπου η μάνα χορεύει πίνοντας κρασί υπό τους ήχους του «Tainted Love» των Soft Cell και ο γιος της παρακολουθεί ήρεμος για λίγο, ικανοποιημένος, χαρούμενος για τη στιγμή, που ξέρει πως δεν θα κρατήσει πολύ. Παρά τα σεναριακά της προβλήματα και την αίσθηση του ανολοκλήρωτου, μια ενδιαφέρουσα ταινία εν κατακλείδι.

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της στο φεστιβάλ την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου στις 18.00, στην αίθουσα Φρίντα Λιάππα)

Zvizdan / The High Sun TIFF 2015

Με την όγδοη μεγάλου μήκους ταινία του «Καυτός ήλιος» (Zvizdan / The High Sun), (Ματιές στα Βαλκάνια) ο Κροάτης Dalibor Matanic κέρδισε το Βραβείο της Επιτροπής συμμετέχοντας στο παράλληλο τμήμα του επίσημου διαγωνιστικού του φεστιβάλ των Καννών, το αγαπημένο «Ένα κάποιο βλέμμα».

Η υπόθεση: Τρεις ερωτικές ιστορίες, σε τρεις δεκαετίες, ανάμεσα σε Σέρβους και Κροάτες, των οποίων το εθνικιστικό μίσος οδήγησε σε πόλεμο και διάλυση της Γιουγκοσλαβίας.
1991: Η ένταση ανάμεσα σε Σέρβους και Κροάτες βρίσκεται στα ύψη – σχεδόν ο πόλεμος είναι προ των πυλών. Αυτό δεν εμποδίζει τη σερβικής καταγωγής Γιέλενα να καταστρώνει σχέδια μαζί με τον αγαπημένο της Κροάτη Ίβαν να φύγουν από το χωριό στο οποίο ζουν και να πάνε στο Ζάγκρεμπ, να χαρούν τον έρωτά τους μακριά από τις τοξικές πιέσεις των οικογενειών τους και των φίλων τους. Μόνο που ο αδελφός της Γιέλενα, ο Σάσα, έχει άλλα σχέδια...

2001: Ο πόλεμος έχει τελειώσει εδώ και χρόνια. Η σερβικής καταγωγής Νατάσα επιστρέφει με τη μητέρα της στο χωριό τους, σε «εχθρικό» έδαφος, από το οποίο είχαν φύγει κατά τη διάρκεια του πολέμου. Εκεί είναι θαμμένος ο αγαπημένος αδελφός της Νατάσα, που δεν έχει γιατρέψει ακόμα τις πληγές από την απώλειά του. Όταν η μητέρα της προσλαμβάνει τον Κροάτη μάστορα Άντε για να επιδιορθώσει το σπίτι, η Νατάσα ξινίζει και δεν χάνει ευκαιρία να δείχνει την αποδοκιμασία της στον «αντίπαλο». Η ερωτική ένταση όμως μεταξύ τους ολοένα και αυξάνεται και δεν θα αργήσει η στιγμή για να έλθει η έκρηξη...

2011: Ο πόλεμος έχει αφήσει ανοιχτές πληγές κι ας είναι για τους περισσότερους μια ανάμνηση. Ο Λούκα είναι ένας Κροάτης που μαζί με τον φίλο του Ίβνο κατευθύνονται σε ένα ρέιβ πάρτι. Το πάρτι διεξάγεται κοντά στο χωριό του Λούκα, το οποίο εκείνος έχει πάρα πολλά χρόνια να επισκεφτεί. Γενικά, θέλει να το αποφύγει. Πολλές οι μνήμες και δεν θέλει να αντιμετωπίσει το παρελθόν. Εντέλει, όμως, θα βρει το κουράγιο να επισκεφτεί την σερβικής καταγωγής πρώην φίλη του, Μαρίγια, την οποία εγκατέλειψε όταν εκείνη έμεινε έγκυος στο παιδί τους...

Η άποψή μας: Ρωμαίος και Ιουλιέτα στα χρόνια του πολέμου λοιπόν. Εντάξει, σ' αυτό το πλαίσιο ταιριάζει περισσότερο η πρώτη ιστορία που είναι ταυτόχρονα η πιο αστεία και η πιο σοκαριστική. Η δεύτερη ιστορία είναι η πιο ερωτική και η τρίτη ιστορία είναι η λιγότερο καλή, όντας μάλλον αμήχανη και εύκολη – ωσάν ξεπέτα ένα πράγμα. Ο σκηνοθέτης εύστοχα τις περισσότερες φορές παρατηρεί και μας μεταφέρει αυτό: πως δηλαδή ο έρως ο ανίκητος στη μάχη κατά τον Όμηρο, εντέλει δεν μπορεί να βγει αλώβητος από καταστάσεις πολέμου και εθνικιστικού μίσους. Το τρικ του σκηνοθέτη να έχει και στις τρεις ιστορίες του τους ίδιους ηθοποιούς ως πρωταγωνιστές είναι έξυπνο και αποδεικνύει (και επιδεικνύει) την ερμηνευτική γκάμα τους.

Ο Goran Markovic, που υποδύεται τον Ίβαν (εδώ πετυχαίνει την υψηλότερη επίδοσή του), τον Άντε και τον Λούκα είναι πάρα πολύ καλός αλλά η Tihana Lazovic, που υποδύεται την Γιέλενα, τη Νατάσα (εδώ σκιζ' και πάει) και την Μαρίγια είναι ερμηνευτικός οδοστρωτήρας! Γουάου, που θα έλεγε και ο Βαρουφάκης (τι να κάνει αυτή η ψυχή;). Οι δυο τους ταιριάζουν τα μάλα ως ζευγάρι κι αυτό αποτελεί μεγάλη επιτυχία του σκηνοθέτη. Καθόλου τυχαία και στις τρεις ιστορίες το νερό λειτουργεί ως σύμβολο εξαγνισμού. Ως καθαρτήριο μέσο που δροσίζει ψυχές και σώματα, τσουρουφλισμένα από τον καυτό ήλιο...

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της στο φεστιβάλ το Σάββατο 14 Νοεμβρίου στις 20.15, στην αίθουσα Σταύρος Τορνές – έχει διανομή και θα προβληθεί προσεχώς εμπορικά στη χώρα μας από την Ama Films, σε άγνωστη ακόμα ημερομηνία)

Louder than Bombs TIFF 2015

To 1987 οι Smiths έβγαλαν έναν διπλό δίσκο best of. Ο τίτλος του; «Louder than Bombs». 28 χρόνια μετά, ο Νορβηγός σκηνοθέτης Joachim Trier (καμία σχέση με τον Δανό Lars von...) γυρίζει την πρώτη του αγγλόφωνη (και τρίτη συνολικά) ταινία του. Τίτλος της: «Louder than Bombs» (Ανοιχτοί Ορίζοντες). Μια ταινία που έλαβε μέρος στο διαγωνιστικό τμήμα του περασμένου φεστιβάλ των Καννών. Και είναι μια σπουδαία ταινία.

Η υπόθεση:Μια έκθεση προς τιμήν της φωτογράφου πολεμικού ρεπορτάζ, Ιζαμπέλ Ριντ, που έχει προγραμματιστεί τρία χρόνια μετά τον πρόωρο θάνατό της, φέρνει τον μεγαλύτερο γιο της, Τζόνα, πίσω στην οικογενειακή εστία, αναγκάζοντάς τον να περάσει χρόνο με τον πατέρα του, Τζιν, και τον ακοινώνητο έφηβο αδελφό του, Κόνραντ – κάτι που δεν έχει κάνει εδώ και καιρό. Με τους τρεις τους να βρίσκονται κάτω από την ίδια στέγη, ο Τζιν προσπαθεί απεγνωσμένα να επανασυνδεθεί με τους δυο γιους του, την ίδια ώρα που εκείνοι παλεύουν να συμφιλιωθούν με τα συναισθήματά τους για τη γυναίκα που θυμούνται με τόσο διαφορετικό τρόπο.

Η άποψή μας: Η απώλεια είναι το κυρίαρχο μοτίβο σε αυτήν την πολύπλευρη, εντυπωσιακή, σπουδαία ταινία. Ένα μελόδραμα στην ουσία, που όμως δεν ξεπέφτει στις παγίδες του είδους, πέρα από την εκπληκτική δουλειά που έχει να επιδείξει σε επίπεδο εικόνας και ήχου έχει δυο, τρία πράγματα να πει και για την αφήγηση, τα κατά συνθήκη ψεύδη, τον έρωτα, την απιστία και τα άλλα σχετικά δαιμόνια. Με πολλαπλές αναφορές δεν εγκλωβίζεται στο να επιδεικνύει την πολυπλοκότητά της αλλά γίνεται προσβάσιμη ποικιλοτρόπως χωρίς να ξεπουλιέται. Το τρομερό είναι πως κάθε στιγμή, σε κάθε πλάνο υποβόσκει μια ένταση και ως θεατής, μαθημένος αλλιώς από το Χόλιγουντ σκέφτεσαι «τώρα θα γίνει η έκρηξη – τώρα θα σκάσει το πράγμα δυνατότερα από τις βόμβες».

Η έκρηξη όμως είναι εσωτερική. Γίνεται προς τα μέσα. Και με το πέρας της ταινίας ξέρεις 99% ότι οι πρωταγωνιστές της θα συνεχίσουν να υποφέρουν και να παλεύουν να ζήσουν τη ζωή έτσι όπως μπορούν, αλλά τουλάχιστον θα έχουν γνωρίσει κάπως καλύτερα ο ένας τον άλλο. Έχοντας την ψώρα να συγκρίνουμε τις ταινίες με άλλες του παρελθόντος να πω πως μου θύμισε δύο αριστουργήματα: την «Παγοθύελλα» του Ang Lee αλλά και το «Cafe de Flore» του Jean-Marc Vallée. Ο Trier ελέγχει απόλυτα τα αισθητικά του μέσα. Μπορεί να προσφέρει σκηνές εντυπωσιακές (όπως το slomo του δυστυχήματος, όπου η Isabelle Huppert στριφογυρίζει μαζί με το αμάξι της γύρω από τον εαυτό του μετά τη σύγκρουση με το φορτηγό, δεχόμενη τα γυαλιά από το παρμπρίζ στο πρόσωπο). Ή να ντύνει υπέροχα με εικόνες το κείμενο του μικρού αδελφού που ανακαλύπτει και διαβάζει ο μεγάλος αδελφός. Ακόμα και το gif της εμφάνισης του Gabriel Byrne σε ταινία στα νιάτα του ως γιατρός είναι κάτι παραπάνω από τρολ και αυτοαναφορικότητα. Κάθε δευτερόλεπτο της ταινίας είναι αισθητικά άψογο, απρόβλεπτο, σε ιντριγκάρει. Το μόνο της ενδεχομένως πρόβλημα είναι πως προσπαθεί να πει πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Ε, λοιπόν, στη μεγάλη της πλειοψηφία η ταινία τα καταφέρνει.

Και ναι, δεν κωλώνει να μιλήσει για πολιτική και για ηθική: ναι, η θέση της κάμερας είναι μια ηθική στάση, ναι, το τι θα δείξεις από μια φωτογραφία είναι μια πολιτική στάση! Σπουδαίες ερμηνείες ολούθε, με τον πιτσιρίκο Devin Druid να κερδίζει τις εντυπώσεις ως ο μικρός weird (ή μήπως όχι και τόσο;) γιος της οικογένειας. Αλλά τι λέω: και μόνο το πλάνο της Huppert που κοιτάζει κατάματα τον φακό και μας κοιτάζει αρκούσε για να λατρέψουμε τούτη την ταινία. Δεν χάνετε λέμε!

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της στο φεστιβάλ το Σάββατο 14 Νοεμβρίου στις 20.30, στην αίθουσα Φρίντα Λιάππα – έχει διανομή και θα προβληθεί προσεχώς εμπορικά στη χώρα μας από την Seven Films, σε άγνωστη ακόμα ημερομηνία)

Vergine giurata / Sworn Virgin TIFF 2015

Και η ταινία με την οποία θα κλείσουμε τη σημερινή μας ανταπόκριση είναι το «Ορκισμένη παρθένα» (Vergine giurata / Sworn Virgin), της Laura Bispuri (Ματιές στα Βαλκάνια – ειδική προβολή). Μια ταινία που έλαβε μέρος στο διαγωνιστικό τμήμα του περασμένου φεστιβάλ Βερολίνου και της οποίας το σενάριο βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο της Elvira Dones.

Η υπόθεση:Η Χάνα Ντόντα, κορίτσι ακόμα, ξεφεύγει από το πεπρωμένο της να γίνει σύζυγος και υπηρέτρια – ένα μέλλον που επιβάλλεται σε όλες τις γυναίκες στα απομακρυσμένα χωριά της Αλβανίας. Με τη βοήθεια και την καθοδήγηση του ανθρώπου που την έσωσε από βέβαιο θάνατο, η Χάνα επικαλείται τον παλιό εθιμικό νόμο Κανούν και δίνει όρκο αιώνιας παρθενίας για να μπορέσει να κρατήσει όπλο και να ζήσει ελεύθερα όπως οι άνδρες. Για τους χωρικούς, η Χάνα γίνεται «ορκισμένη παρθένα» και παίρνει το όνομα Μαρκ. Ωστόσο, μια ανησυχία υπάρχει πάντα κάτω από την ανδρική της περιβολή. Χρόνια αργότερα, τα δυσθεώρητα αλβανικά βουνά και η επιλογή της μοιάζουν πλέον με φυλακή. Ο Μαρκ αποφασίζει να ξεκινήσει για ένα ταξίδι που ανέβαλλε εδώ και χρόνια. Ταξιδεύει στην Ιταλία, προκειμένου να βρει την (ουσιαστικά κι όχι εξ αίματος) αδελφή της, η οποία το είχε σκάσει χρόνια πριν, μαζί με τον νυν σύζυγό της, με τον οποίο έχουν αποκτήσει και μια κόρη. Θα καταφέρει να κρατήσει τον όρκο του ο Μαρκ; Ή μήπως η ανθισμένη πλέον σεξουαλικότητα της Χάνα θα την οδηγήσει να τον σπάσει;

Η άποψή μας: Λατρεύουμε Alba Rohrwacher! Πώς ρε παιδί μου γουστάρουμε Βαγγέλη Μουρίκη όπου και να τον πετύχουμε; Αυτό! Η σχεδόν albino ηθοποιός από την Ιταλία είναι εξαιρετική σε όποιον ρόλο κι αν την έχουμε παρακολουθήσει. Και οι επιλογές της είναι συνήθως πολύ καλές ταινίες. Όπως τούτη εδώ. Που μπορεί να αναγνωσθεί ποικιλοτρόπως. Πχ, επιβίωση μιας γυναίκας σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο. Ή πόσο η επιλογή του αυτοπροσδιορισμού μπορεί να έχει κόστος. Ή υπάρχει δυνατότητα αποκλεισμού του ερωτισμού; Ή τι είναι τελικά η οικογένεια; Η σκηνοθέτιδα της ταινίας με σταθερό χέρι μας κάνει κοινωνούς πέρα όλων των άλλων, ενός πολύ ενδιαφέροντος εθίμου της Αλβανίας, αυτό της ορκισμένης παρθένας.

Όταν ο Μαρκ βλέπει τον Παλ, μια άλλη ορκισμένη παρθένα, πολλά χρόνια μετά την πρώτη τους συνάντηση, καταλαβαίνει πως πρέπει να προχωρήσει. Να απεγκλωβιστεί από τη φυλακή στην οποία μπήκε μόνη της. Φταίει που και το σώμα της ζητάει να ικανοποιηθεί – και πριν πάει Ιταλία το... ικανοποιεί μόνος-η του/της. «Πονάει το σεξ;», ρωτάει την αδελφή της (είπαμε, όχι εξ αίματος αλλά εξ ουσίας). «Είναι σαν το κάψιμο όταν πίνεις ρακή» της απαντάει εκείνη. «Τις περισσότερες φορές που το κάνεις εύχεσαι να μην το είχες κάνει» συνεχίζει. «Αλλά όταν γίνεται σωστά, είναι τέλεια», ολοκληρώνει. «Σαν να σε φυσάει ο αέρας πάνω στα βουνά της πατρίδας δηλαδή», συμπεραίνει ο Μαρκ – και ναι, έχει και χιούμορ η ταινία. Και το ταφικό έθιμο στη συγκεκριμένη περιοχή της Αλβανίας έχει ενδιαφέρον και οι σκηνές της συγχρονικής κολύμβησης έχουν τη σημασία τους (γιατί είναι άλλο αυτό που βλέπουμε πάνω από το νερό κι άλλο αυτό που συμβαίνει μέσα στο νερό). Το τελικό μήνυμα της ταινίας είναι αν μη τι άλλο αισιόδοξο: κάθε φορά που τολμάς να παρατήσεις κάτι δεδομένο, τα βάζεις με την ασφάλεια και τη σιγουριά σου. Την έκβαση του αποτελέσματος δεν μπορεί να τη γνωρίζεις τουλάχιστον όμως σαν έτοιμος από καιρό διεκδικείς κάτι καλύτερο. Κι αυτό από μόνο του είναι σπουδαίο.

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της στο φεστιβάλ το Σάββατο 14 Νοεμβρίου στις 23.00, στην αίθουσα Σταύρος Τορνές – έχει διανομή και θα προβληθεί προσεχώς εμπορικά στη χώρα μας από την Ama Films, σε άγνωστη ακόμα ημερομηνία)
Θοδωρής Γιαχουστίδης

Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 2015 TIFF 15 Live
Περισσότερα... »

Finding Dory PosterShe just kept swimming... Καθώς μέσα στο 2015 μας πρόσφερε δύο ολοκαίνουργιες animation ιστορίες, με το Inside Out, που ήδη έχει κυκλοφορήσει και το The Good Dinosaur που αναμένεται, η κορυφαία μπράντα του είδους Pixar, ανάμεσα στις πέντε από τις επόμενες παραγωγές της, στις τέσσερις θα επεξεργαστεί θέματα, που ήδη έχει ασχοληθεί με τεράστια επιτυχία. Με τα καινούργια Toy Story, The Incredibles, Cars δηλαδή, ενώ το πρώτο από τα σίκουελς που θα ανοίξει τον χορό θα είναι το Finding Dory. Η συνέχεια του καταπληκτικού προ 15ετίας Finding Nemo, που στο επίκεντρο της πλοκής του θα έχει αυτή την φορά, το έτερο ψαράκι της κομπανίας, την Ντόρι, που το βασικό της χαρακτηριστικό είναι πως δεν θυμάται απολύτως τίποτα, από όσα συνέβησαν, μέχρι και προ ολίγου. Η μπλε χαριτωμένη φιγούρα λοιπόν, χάνεται κάπου στον ωκεανό αναζητώντας την οικογένεια της, που ούτε μια αμυδρή ανάμνηση μπορεί να την καθοδηγήσει στο που ακριβώς βρίσκεται και πλέον την αναζητούν ο πεπειραμένος από τέτοιου είδους ψαξίματα Μάρλιν, με τον γιο του Νέμο. Μετά από το πέρασμα του από τα μπλοκμπάστερ, με την παταγώδη αποτυχία John Carter, ο Andrew Stanton, ξαναγυρίζει στο πρότζεκτ που τον έκανε διάσημο σε όλο τον κόσμο, ελπίζοντας από τις 17 Ιουνίου και μετά να πετύχει καινούργιο σάρωμα στα ταμεία των κινηματογράφων. Πρώτο τρέιλερ από την Disney μόλις είδε το φως της δημοσιότητας και βεβαίως το σκίτσο δημιουργεί και πάλι πανύψηλες προσδοκίες για το τελικό αποτέλεσμα.

Finding Dory Movie

Γυρισμός στους φωνητικούς ρόλους, τόσο για την Ellen De Generes ως Ντόρι, για τον Albert Brooks ως Μάρλιν και για τον Hayden Rolence ως Νέμο, ενώ το καστ συμπληρώνουν και οι Diane Keaton, Eugene Levy, Ed O'Neill, Ty Burell.

Στις δικές μας αίθουσες? Την 1η Σεπτεμβρίου 2016 από την Feelgood Ent.

Περισσότερα... »



Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 2015 TIFF 15 Live

του Θόδωρου Γιαχουστίδη

Μα να θέλουν να δολοφονήσουν τον Πανούση;

Ένα από τα χαρακτηριστικά των ανθρώπων που παρακολουθούν κάποιο φεστιβάλ κινηματογράφου και βλέπουν τουλάχιστον τρεις με τέσσερις ταινίες ημερησίως κατά μέσο όρο, είναι ότι χάνουν την επαφή τους με την πραγματικότητα! Πόσο μάλλον όταν έχουν να γράψουν κιόλας για τις ταινίες που βλέπουν! Σε τέτοια περίπτωση μπορεί να έχουν γίνει σοβαρές γεωπολιτικές αλλαγές παγκοσμίως και ο δικός σου, να μην έχει πάρει χαμπάρι! Ας πούμε, έγινε πορεία Ποντιακών Σωματείων εδώ στη Θεσσαλονίκη και Πόντιοι πλάκωσαν στο ξύλο φασίστες που προσπάθησαν να παρεισφρήσουν (έτσι, για να μην μας λένε και ακροδεξιούς μερικά πουλιά). Μυρωδιά δεν πήρα λέμε! Έκανα μια γύρα στο facebook για να το μάθω. Όπως επίσης κι ότι ο Πανούσης (όχι ο Τζίμης, ο άλλος, ο πρώην υπουργός) κατήγγειλε ότι ήθελαν να τον σκοτώσουν! Καλέ γιατί; Ποιοι; Και γιατί κύριε Πανούση μας το καταγγέλετε τώρα; Ε; Μα πάνω στο φεστιβάλ; Τι άνθρωποι είναι αυτοί, τσ, τσ, τσ. Εντάξει, αυτισμός, κανονικά έτσι; Οπότε, πάρτε και τρεις ταινίες που τις είδαμε χθες Δευτέρα. Δύο ελληνικές και μία τούρκικη. Το τελικό πρόσημο είναι σαφώς θετικό.

Mustang TIFF 2015

Η ταινία «Ατίθασες» (Mustang) της Deniz Gamze Ergüven είναι μία από τις τρεις ταινίες που θα διεκδικήσουν το βραβείο Lux του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Έκανε το φεστιβαλικό της ντεμπούτο στις Κάννες, όπου συμμετείχε στο «Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών» και ήταν μία από τις υποψήφιες ταινίες για Χρυσή Κάμερα, μιας που είναι η πρώτη ταινία της Τουρκάλας σκηνοθέτιδας. Η ταινία μιλάει αποκλειστικά τούρκικα. Αποτελεί διεθνή συμπαραγωγή, στην οποία συμμετέχει και η Γαλλία. Και η Γαλλία υπέβαλλε τη συγκεκριμένη ταινία ως υποψήφια της χώρας για να διεκδικήσει το ξενόγλωσσο Όσκαρ για το 2015! Απίστευτο, ε;

Η υπόθεση: Σ’ ένα χωριό στη βόρεια Τουρκία, στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας, το καλοκαίρι έχει μόλις αρχίσει. Το σχολείο κλείνει κι έτσι η Λαλέ και οι τέσσερις αδελφές της δροσίζονται στη θάλασσα παίζοντας αθώα με κάποια αγόρια του χωριού. Η υποτιθέμενη ανηθικότητα των παιχνιδιών τους προκαλεί σκάνδαλο στη μικρή κοινωνία του χωριού. Το σπίτι της οικογένειας όπου ζουν τα πέντε κορίτσια μαζί με τη γιαγιά και το θείο τους (μιας που οι γονείς τους έχουν πεθάνει) μετατρέπεται σιγά σιγά σε φυλακή, το σχολείο αντικαθίσταται με μαθήματα κατ’ οίκον με θέμα τις δουλειές του σπιτιού και το μαγείρεμα, και ξεκινούν τα προξενιά. Οι πέντε αδελφές, σπρωγμένες από την ίδια επιθυμία για ελευθερία, επαναστατούν ενάντια στους περιορισμούς που τους επιβάλλονται. Η καθεμιά τους με το δικό της, ξεχωριστό τρόπο.

Η άποψή μας: Το ότι θα βλέπαμε μια τέτοια τούρκικη ταινία δεν το περιμέναμε με τίποτε. Και εξηγούμαι: ό,τι μας έρχεται εδώ από τη γείτονα χώρα είναι είτε πολύ σπουδαίο σινεμά με υψηλότατα καλλιτεχνικά στάνταρ (και αρχηγό τον Nuri Bilge Ceylan) είτε καλοφτιαγμένες σαπουνόπερες για μαζική κατανάλωση. Τούτη η ταινία είναι ένα καλοφτιαγμένο δράμα χαρακτήρων, με μπόλικο χιούμορ, που παραπέμπει (νομοτελειακά θα έλεγε κανείς) στις «Αυτόχειρες παρθένες» της Sofia Koppola! Με μπόλικο φολκλόρ βέβαια και εξονυχιστική καταγραφή των ηθών και των εθίμων της τούρκικης ενδοχώρας, που χρειάζεται μάλλον πολλά χρόνια ακόμα για να εκσυγχρονιστεί – με την καλή έννοια.

Αυτή είναι η Τουρκία του Ερντογάν: μια χώρα τεράστιων αντιθέσεων, όπου κυρίαρχη αντίληψη μέσα στην κοινωνία είναι το ότι οι γυναίκες δεν πρέπει να καυλώνουν! Να μην έχουν σεξουαλικότητα ρε παιδί μου, να μην φανερώνουν την ερωτική τους διάθεση, να μην απολαμβάνουν το σεξ. Αυτά είναι προνόμια μόνον των ανδρών. Οι γυναίκες καλούνται να παντρευτούν παρθένες (καλά, το πώς... παρακάμπτεται αυτό το πρόβλημα αναφέρεται στην ταινία: οθωμανικό σεξ παιδιά!), να τεκνοποιούν και να είναι καλές νοικοκυρές! Αυτά. Τίποτε άλλο. Τα κορίτσια της ταινίας, χωρίς να καταλαβαίνουν καλά καλά τη σεξουαλικότητά τους (εντάξει, η πλειοψηφία αυτών) καλούνται να τη θάψουν για να μην σκανδαλίζεται η τοπική κοινωνία! Και να παντρευτούν για να γλυτώσει η οικογένειά τους στο σύνολο από το... πρόβλημά τους! Τουλάχιστον η Sonay, η μεγαλύτερη από τις αδελφές, βάζει βέτο και παντρεύεται το αγόρι της! Η δεύτερη μεγαλύτερη αδελφή, η Selma, όταν έρχεται η σειρά της δεν αντιδρά: σχεδόν σε κατάσταση κατατονίας παντρεύεται έναν μπουνταλά. Κι επειδή δεν... ματώνει την πρώτη νύχτα του γάμου της, θα πρέπει να αποδείξει με εξέταση ότι δεν είναι... ελέφαντας! Η Ece βιώνει πιο δύσκολα από όλες την κατάσταση καθώς έχει να αντιμετωπίσει και τον ορεξάτο θείο. Δείχνει επιθετική και ατρόμητη αλλά εντέλει βρίσκει τον πιο δύσκολο δρόμο για να αντιδράσει. Η δεύτερη μικρότερη είναι η Nur. Κι αυτή γρήγορα να παντρευτεί, καθώς ο θείος μετακυλείει το ενδιαφέρον του σε εκείνη. Μόνο που η πιτσιρίκα, η Lale, την παρακινεί να μην δεχθεί και να φύγουν από το χωριό για να ξεφύγουν...

Είναι απίστευτο πόσο φυσικές είναι οι κοπέλες που παίζουν τις αδελφές. Χωρίς να έχουν οι περισσότερες καμία υποκριτική προϋπηρεσία σε κερδίζουν με τον τρόπο που παίζουν αλλά και με την ομορφιά τους, την τόλμη τους, τα νιάτα τους, τη φρεσκάδα τους. Ήδη από αυτό το σημείο μιλάμε για κατόρθωμα. Η σκηνή με το πώς καλύπτεται από τις γυναίκες η παρουσία και των πέντε κοριτσιών σε ποδοσφαιρικό αγώνα στον οποίο πηγαίνουν σκαστές από το σπίτι είναι από τις πιο αστείες που έχουμε δει τελευταία! Δεν θα σταματάτε να γελάτε! Πολύ καλή ταινία, που πέρα όλων τονίζει πως η σωτηρία μπορεί να προκύψει μόνο μέσω της παιδείας. Όχι αψεγάδιαστη (δεν στέκει δραματουργικά ο θείος να την πέφτει στην τρίτη και μετά στην τέταρτη κατά σειρά ηλικίας ανιψιά του, ενώ πριν λίγο τις έχει υποβάλλει όλες σε τεστ παρθενίας). Αλλά αυτό που λέμε crowd pleaser, έχοντας και πολλές δραματικές σκηνές, εννοείται. Θα την ευχαριστηθείτε.

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της στο φεστιβάλ την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου στις 20.30, στην αίθουσα Σταύρος Τορνές - έχει διανομή και θα βγει στις αίθουσες της χώρας μας από την Strada χωρίς να γνωρίζουμε ακόμα την ημερομηνία εξόδου της)

Μικρή Άρκτος TIFF 2015

Η «Μικρή άρκτος» της Ελισάβετ Χρονοπούλου (Ελληνικές ταινίες) είναι η καλύτερη ελληνική ταινία που είδαμε ως τώρα. Ή μάλλον για να αποφύγουμε τους αφορισμούς και να περνάμε για καλύτερο κάτι που μας άρεσε εμάς προσωπικά, αυτή είναι η ταινία που μας άγγιξε περισσότερο. Σπουδαία δουλειά, πραγματικά. Και είναι απορίας άξιον πως καμιά ελληνική εταιρία διανομής δεν έχει εξασφαλίσει ακόμα τα δικαιώματα της ταινίας για εμπορική προβολή στους κινηματογράφους. Γιατί και εμπορικές προοπτικές μπορεί να έχει. Κι ας είναι ασπρόμαυρη.

Η υπόθεση: Σε ξενοδοχείο ημιδιαμονής, γαμιστρώνα κατά το κοινώς λεγόμενο, ένας άντρας συλλαμβάνεται ενώ το αναίσθητο σώμα μιας κοπέλας μεταφέρεται στο ασθενοφόρο. Μέσα στο περιπολικό που τον μεταφέρει στο αστυνομικό τμήμα, ο άντρας ανακαλεί το διάστημα των τελευταίων μηνών, προσπαθώντας να καταλάβει τι πήγε λάθος. Και πως έφτασε ως εδώ.

Η άποψή μας: Ναι ρε παιδί μου, έτσι! Γιατί σινεμά είναι απόλαυση. Γιατί σινεμά είναι και τι λες αλλά και πως το λες. Και η Ελισάβετ Χρονοπούλου ότι έχει να πει εδώ δεν το λέει απλά καλά, το λέει υπέροχα. Αφηγείται μια ιστορία πάθους και ερωτικής ζήλιας. Και το τρομερό που κάνει είναι ότι αφηγείται την ιστορία της από τη μεριά του άνδρα, με τη ματιά του άνδρα! Κυριολεκτικά! Ο φακός είναι το ανδρικό μάτι: βλέπουμε αυτό που βλέπει εκείνος, τον οποίο δεν βλέπουμε ποτέ! Μόνο τον ακούμε. Εντάξει, βλέπουμε και τον ευμεγέθη ανδρισμό του, αλλά εντάξει, Κοκιασμένος είναι αυτός, τον είχαμε θαυμάσει και στη «Στρέλλα»! Πέρα από την πλάκα, ο τρόπος που χρησιμοποιεί την κάμερα η σκηνοθέτιδα είναι άψογος. Είναι η υποκειμενική ματιά του άνδρα, του αρσενικού, στη θέση του οποίου βρίσκεται μια γυναίκα! Το ξέρω, επαναλαμβάνομαι αλλά είναι σπουδαίο. Και είναι τρομερό πως η κάμερα – βλέμμα, πέρα από το σκοτεινό αντικείμενο του πόθου, πιάνει λεπτομέρειες ασήμαντες μεν που έχουν όμως τεράστια σημασία: το μωσαϊκό στο σπίτι, ο ακάλυπτος με τα μπαλκόνια των φτωχόσπιτων, το Μοναστηράκι έξω από το ξενοδοχείο, η πόλη, η αφιλόξενη αυτή μαυρόασπρη πόλη που μόνο σκληράδα βγάζει, και απόγνωση. Μόνο καλά λόγια έχουμε να πούμε λοιπόν γι' αυτήν την ταινία. Για το σενάριό της. Για τη σκηνοθεσία της. Για τις ερμηνείες.

Αναφέραμε ήδη τον Κοκιασμένο αλλά η ταινία θα χώλαινε χωρίς την απίστευτη παρουσία της Σοφίας Γεροβασίλη. Αυτή είναι ερμηνεία με σωστή σκηνοθετική καθοδήγηση κ. Γιάνναρη (εντάξει, έχω φάει κόλλημα, σχωρνάτε με!). Γενναία ερμηνεία, ξεγύμνωμα ψυχής και σώματος, ένα απίστευτο υποκριτικό εργαλείο που παίζει σινεμά κι όχι θέατρο. Όπως λέμε συχνά ως κλισέ: δεν υποδύεται την Όλγα, είναι η Όλγα! Δεν θέλουμε να πούμε περισσότερα πράγματα για να μην χαλάσουμε την απόλαυση που θα νιώσετε παρακολουθώντας μια πραγματικά σπουδαία ελληνική ταινία.

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της στο φεστιβάλ την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου στις 19.30, στην αίθουσα Τόνια Μαρκετάκη)

Σύμπτωμα TIFF 2015

Και ολοκληρώνουμε τη σημερινή μας ανταπόκριση με μια ταινία - αίνιγμα! Μιλάμε για την ταινία «Σύμπτωμα» του αδιαμφισβήτητα ταλαντούχου Άγγελου Φραντζή (Ελληνικές ταινίες) του ανθρώπου που με κάθε νέα ταινία του δείχνει πόσο πολύ έχει ξεφύγει και ωριμάσει σε σχέση με την πρώτη του μεγάλου μήκους, το «Polaroid» (2000).

Η υπόθεση:Ένα χειμώνα, σ’ ένα απομονωμένο νησί κάνει την εμφάνισή του ένα πλάσμα με δερμάτινο μπουφάν και μάτια που λαμπυρίζουν στο σκοτάδι. Όποιος έρχεται σε επαφή μαζί του χάνει τα λογικά του. Οι κάτοικοι ζητούν τη βοήθεια μιας παράξενης κοπέλας που μοιάζει να είναι η μόνη που μπορεί να τα βάλει μαζί του. Προκειμένου να δυναμώσει την πίστη της, εκείνη οδηγείται σε πράξεις όλο και πιο ακραίες, που μοιάζουν να κρύβουν μια μυστική σχέση μαζί του.

Η άποψή μας: Επίτηδες για αυτήν την ταινία έβαλα την υπόθεση έτσι ακριβώς όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα του φεστιβάλ. Για να έχω πάτημα για αυτά που θα γράψω εδώ πέρα. Αφού πρώτα ομολογήσω πως δεν έχω τις αισθητικές και τεχνικές γνώσεις για να αποκρυπτογραφήσω τούτο το φιλμικό γρίφο. Μια ταινία που μου άρεσε οπτικά πάρα πολύ αλλά από την οποία δεν κατάλαβα Χριστό! Ό,τι κατάλαβα θα προσπαθήσω να το μοιραστώ εδώ μαζί σας.

Συνεπικουρούμενος από μια δήλωση του ίδιου του σκηνοθέτη: «Το ''Σύμπτωμα'' είναι μια ταινία για όλα όσα νομίζουμε ότι είναι ο διάβολος… μια ποιητική έρευνα πάνω στην σκοτεινή και ανοίκεια πλευρά της ύπαρξης. Ένα φιλμ φανταστικού κινηματογράφου, με καρδιά μελοδράματος, που βυθίζεται στον υποσυνείδητο κόσμο μιας γυναίκας για να αγγίξει το σύμπτωμα της άγριας σύγκρουσης ανάμεσα στην ενόρμηση και την ηθική». Εγώ θα ήθελα να έχω ένα λεξικό, κάποιους κώδικες, για να νιώθω. Όπως με τον ήχο που παίζει στη φλογέρα ένας από τους ηθοποιούς της ταινίας. Βγάζει έναν ήχο: «Κίνδυνος» λέει. Βγάζει άλλον: «Ήσυχα» λέει. Βγάζει και τρίτο: «Κάτι συμβαίνει» εξηγεί. Ανάλογα με τον ήχο, λοιπόν, οι συγχωριανοί του συγκεκριμένου καταλαβαίνουν τι γίνεται αναφορικά με αυτό το παράξενο πλάσμα, τον διάβολο εν πάση περιπτώσει. Ο θεατής δεν έχει τέτοιο βοήθημα λοιπόν. Φευ! Ο διάβολος πηδάει το βουνό. Ο διάβολος αναγκάζει μια γυναίκα να ξεγυμνωθεί εν μέσω κοπαδιού προβάτων (χωρίς πλάκα, εξαιρετική σκηνή). Ο διάβολος αναγκάζει άλλη γυναίκα να κατουρήσει αντίθετα στον άνεμο. Ο διάβολος μοιάζει λίγο με τον κουνελάνθρωπο στο «Donnie Darko».

Γενικώς, η ταινία, βαριά σε συμβολισμούς, με παρέπεμψε σε μια στιγμή στο σινεμά του Apichatpong Weerasethakul, χωρίς τις πολιτικές αναφορές. Σπουδαία ατμόσφαιρα, ελάχιστοι διάλογοι και ξαφνικά, στο μέσον της ταινίας, ένα γαμήλιο γεύμα με πολλούς συνδαιτημόνες και πολύ, πάρα πολύ λόγο! Αυτός που παντρεύεται είναι ο Μαρκουλάκης. Πολλά λένε για την ηθική κτλ κτλ. Εντέλει, φιλάει την παράξενη κοπέλα και η γυναίκα την οποία είχε παντρευτεί, αυτοκτονεί! Για να πάμε μετά πάλι σε weird mode. Και η παράξενη κοπέλα να πλησιάζει τον διάβολο. Και το συγκεντρωμένο πλήθος, έξω από ένα νταμάρι, αρχίζει να πετροβολά το παράξενο πλάσμα. Και το σκοτώνει. Ναι, αλλά τι σκοτώνει; Είπαμε, εξαιρετική ατμόσφαιρα, αισθητική τελειότητα, κυριαρχία του σκηνοθέτη στα αισθητικά του μέσα, αλλά αν καταλάβετε κάτι παραπάνω, σας παρακαλώ, εξηγείστε το και σε μένα.

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της στο φεστιβάλ την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου στις 19.30, στην αίθουσα Τόνια Μαρκετάκη - έχει διανομή και θα βγει στις αίθουσες της χώρας μας στις 19 Νοεμβρίου)
Θοδωρής Γιαχουστίδης

Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 2015 TIFF 15 Live
Περισσότερα... »

Brian De Palma
Δεν είναι και λίγα τα πρότζεκτς στα οποία εμπλέκεται τελευταία ο σπουδαίος βετεράνος σκηνοθέτης Brian De Palma, με πιο σημαντικό εξ αυτών το βιογραφικό δράμα Happy Valley, γύρω από την ζωή του αμφιλεγόμενου προπονητή του αμερικάνικου ποδοσφαίρου Τζο Πατέρνο, έναν ρόλο που αναμενόταν να αποδώσει ο Al Pacino. Καθώς το πλάνο αυτό βρίσκεται ακόμη στον πάγο, ο σκηνοθέτης του Scarface και του Carlito's Way σκοπεύει στην επόμενη δημιουργία του να ταξιδέψει στην Κίνα, εκεί που θα λάβει χώρα η πλοκή του φιλμ με τον τίτλο Lights Out. Πρόκειται για ένα θρίλερ που το σενάριο του έχουν επιμεληθεί οι Lamont Magee και Jeff Byrd και περιγράφει την ιστορία μιας μικρούλας, εκ γενετής τυφλής, που παίρνει μέρος σε ένα πείραμα μετατροπής της σε φονικό όπλο. Ακόμη κι αν η Κινεζούλα, δεν διαθέτει όραση, θα μάθει να χρησιμοποιεί στην εντέλεια όλες τις άλλες αισθήσεις της, για να εξελιχθεί σε ηρωική πολεμίστρια. Η παραγωγή του φιλμ ανήκει στις Ασιανές μπράντες Huace Pictures και Arclight Films, που επενδύουν στην εμπειρία του De Palma, άσχετα αν πλέον έχει ξεπεράσει την περίοδο της υψηλής έμπνευσης και παραγωγικότητας.

Brian De Palma
Περισσότερα... »



Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 2015 TIFF 15 Live

του Θόδωρου Γιαχουστίδη

Ολοκαύτωμα, ημερολόγιο και χρονικό ταυτόχρονα

Χμ, τι θα λέγατε να πηγαίναμε κατευθείαν στις ταινίες αυτήν τη φορά; Δεν φτάνει ο χρόνος λέμε!

The Diary Of A Teenage Girl TIFF 2015

Η ταινία «Το ημερολόγιο μιας έφηβης» (The Diary of a Teenage Girl) της Marielle Heller (Ανοιχτοί Ορίζοντες) βασίζεται στο hybrid novel (και ταυτόχρονα ημιαυτοβιογραφικό βιβλίο) της Phoebe Gloeckner και μεταξύ των βραβείων που έχει μαζέψει ανά τα φεστιβάλ του κόσμου, είναι κι εκείνο της καλύτερης διεθνούς ταινίας στο φεστιβάλ του Εδιμβούργου.

Η υπόθεση: Σαν Φρανσίσκο, 1976. Η Μίνι Γκέτζε είναι μια 15χρονη κοπέλα που ζει μαζί με τη αδελφή της, Γκρέτελ, τη μητέρα της, Σάρλοτ και τον εραστή της μητέρας της, Μονρό. Αρχίζει να κρατάει ένα φωνητικό ημερολόγιο στο παλιό της κασετόφωνο από τη στιγμή που ξεκινά μια πολύπλοκη ερωτική σχέση με τον Μονρό. Είναι εκείνος που της παίρνει την παρθενιά, είναι εκείνος τον οποίο ερωτεύεται, είναι εκείνος που την κάνει να εκτιμήσει το σώμα της και γενικότερα τον εαυτό της. Η Μίνι ξυπνάει και θέλει να τα ζήσει όλα και σε ένταση: σεξ, αλκοόλ, ναρκωτικά. Αγοράζοντας ένα καρτούν της Aline Kominsky θα εμπνευστεί για να κάνει τα δικά της σκίτσα. Γενικώς, βιάζεται να ενηλικιωθεί. Σύντομα θα καταλάβει πως στην ενηλικίωση όλα δεν είναι τόσο ρόδινα όσο τα περίμενε.

Η άποψή μας: Η εποχή των χίπις φτάνει στο τέλος της και η εποχή του πανκ είναι ετοιμη να την αντικαταστήσει. Τα παντελόνια είναι καμπάνες, οι πειραματισμοί – στον έρωτα, στα ναρκωτικά, στους... πειραματισμούς – είναι διαρκείς, υπάρχει διάχυτο ένα αίσθημα ελευθερίας: τα πάντα είναι πιθανά. Και πάλι, πάντως, το να κάνεις σεξ με τον γκόμενο της μαμάς σου είναι... κάπως. Η ταινία ξεκινάει με χιουμοριστική διάθεση: η σεξουαλική αφύπνιση της Μίνι έχει πλάκα! Οι ατάκες της, η χαριτωμένη της ανασφάλεια, η ανάγκη της να τα προλάβει όλα πετυχαίνουν στόχο στο κοινό. Τα ζωγραφιστά λουλούδια που ανθίζουν κάθε φορά που είναι χαρούμενη προκαλούν αν μη τι άλλο χαμόγελο. Η δίκη της Πάτι Χιρστ βρίσκεται στο προσκήνιο και η συγκεκριμένη υπόθεση λειτουργεί ως έναυσμα για να κατατεθούν απόψεις περί φεμινισμού και άλλων δαιμονίων.

Όπως και να έχει, το χιουμοριστικό κλίμα της αρχής κάνει hook στους θεατές που παρακολουθούν με ευχάριστη διάθεση την ταινία. Φευ, όμως, η ταινία γίνεται ολοένα και πιο σκοτεινή, σκληρή, δύσκολη. Χωρίς διάθεση διδακτισμού ή επίκρισης η πρωτοεμφανιζόμενη σκηνοθέτιδα παρουσιάζει το πορτρέτο της συγκεκριμένης κοπέλας που από την απόλαυση της ηδονής κάθε μορφής γρήγορα θα καταλάβει πως η ενηλικίωση δεν είναι η Βαλχάλα που περίμενε. Έχει δυσκολίες, δυστυχίες και κυρίως αυτό: απομάγευση. Απομυθοποίηση. Απόρριψη ανθρώπων και ονείρων.

Η 22χρονη Bel Powley δίνει μια αγέρωχη ερμηνεία στον κεντρικό ρόλο και πείθει με άνεση ως 15χρονη Μίνι, τα μεγάλα ονόματα του καστ, ήτοι, ο Alexander Skarsgård και η Kristen Wiig είναι πολύ καλοί, το σάουντρακ είναι υπέροχο αλλά από κάποια στιγμή και μετά σφίγγεται η ψυχή σου με όσα διαδραματίζονται στη μεγάλη οθόνη. Και να σκεφτεί κανείς πως στο βιβλίο τα πράγματα είναι πολύ πιο μαύρα: περισσότερο σεξ, περισσότερα ντραγκς, περισσότερη δυστυχία. Μέχρι τη λύτρωση και τον συμβιβασμό ότι αυτή είναι η ζωή, με τα καλά της και τα κακά της...

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της στο φεστιβάλ το Σάββατο 14 Νοεμβρίου στις 23.00, στην αίθουσα Φρίντα Λιάππα)

Chronic TIFF 2015

Από το ημερολόγιο πηγαίνουμε στο χρονικό και συγκεκριμένα στην ταινία «Το χρονικό μιας αθωότητας» (Chronic) του Michel Franco (Ανοιχτοί Ορίζοντες), ταινία που έλαβε μέρος στο διαγωνιστικό τμήμα του περασμένου φεστιβάλ των Καννών, όπου και τιμήθηκε με το βραβείο σεναρίου. Εδώ κατά μία έννοια οι όροι αντιστρέφονται, καθώς ο Gabriel Ripstein (στου οποίου τα «600 μίλια» παραγωγός ήταν ο Franco) είναι παραγωγός του Franco. Και στις δύο ταινίες πρωταγωνιστεί ο Tim Roth. Και οι δύο σκηνοθέτες είναι Μεξικάνοι. Και οι δύο κάνουν το αγγλόφωνο ντεμπούτο τους – εντάξει, για τον Ripstein μιλάμε για ολωσδιόλου ντεμπούτο.

Η υπόθεση: Ο Ντέιβιντ είναι νοσηλευτής που φροντίζει ασθενείς στο τελικό στάδιο της νόσου τους είτε πρόκειται για AIDS είτε για εγκεφαλικό είτε για καρκίνο. Αποδοτικός και αφοσιωμένος στο επάγγελμά του, αναπτύσσει ισχυρούς δεσμούς με κάθε ασθενή που φροντίζει. Ωστόσο, εκτός του χώρου εργασίας του, ο Ντέιβιντ είναι αναποτελεσματικός, αμήχανος, εσωστρεφής. Είναι φανερό πως χρειάζεται καθέναν από τους ασθενείς του όσο τον χρειάζονται κι αυτοί. Προσπαθεί μέσω εκείνων να καλύψει ένα κενό στη ζωή του. Τι του συνέβη στ' αλήθεια; Και γιατί κοιτάζει τις φωτογραφίες μιας νεαρής κοπέλας στο facebook;

Η άποψή μας: Ο Tim Roth ήταν ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής στο τμήμα «Ένα κάποιο βλέμμα» όπου βραβεύτηκε ο Franco το 2012 για το «Μετά τη Λουτσία». Μια ταινία εκείνη, σκληρή και αδυσώπυτη, που μας σύστησε έναν κινηματογραφιστή άξιο προσοχής. Το ίδιο πίστεψε και ο Roth, που αποφάσισε να έχει από κοντά τον Μεξικανό σκηνοθέτη και να συνεργαστούν με την πρώτη ευκαιρία. Και... συνεργάστηκαν. Σε τούτη εδώ την πολύ δύσκολη και «αντιτουριστική» ταινία. Νοσοκόμος που φροντίζει αρρώστους πριν πεθάνουν! Τι λες τώρα; Και να 'σου επί πέντε λεπτά να βλέπουμε πως πλένει και σαπουνίζει μια γυναίκα που πεθαίνει από AIDS και μετά πάλι πλύσιμο του κυρίου με το εγκεφαλικό και πλύσιμο και καθάρισμα της γυναίκας με τον καρκίνο που, λόγω χημειοθεραπείας, τα «κάνει» επάνω της κι ο νοσοκόμος, χωρίς σιχασιά, με αγάπη και φροντίδα την καθαρίζει.

Χωρίς πολύ λόγο, χωρίς μουσικό σκορ, με 97 στατικά πλάνα που διαρκούν κατά μέσο όρο 1 λεπτό, ο σκηνοθέτης φροντίζει να κάνει την ταινία του... αντιεμπορική! Λες και δεν έφτανε έτσι κι αλλιώς η θεματολογία της. Ο θεατής χρειάζεται να σκέφτεται ιδίως στην αρχή τι ακριβώς συμβαίνει, μιας που οι πληροφορίες που του παρέχει ο σκηνοθέτης, του δίνονται με το σταγονόμετρο. Πρέπει να ενώσει τις κουκκίδες. Πρέπει να αποφασίσει τι άνθρωπος είναι ο νοσοκόμος. Είναι καλός με την χριστιανική έννοια του όρου; Κι αν ναι, γιατί λέει ψέματα στους ανθρώπους στο μπαρ που τον κερνάνε γιορτάζοντας τον επικείμενο γάμο τους; Τι κρύβεται πίσω από την τόση του εξυπηρετικότητα; Γιατί αφήνει τον ασθενή με το εγκεφαλικό να βλέπει τσόντες (από τις ελάχιστες στιγμές της ταινίας στην οποία ο θεατής μπορεί και να γελάσει); Και γιατί οι συγγενείς του συγκεκριμένου ασθενούς είναι έτοιμοι να τον μηνύσουν για σεξουαλική κακοποίηση;

Καθώς προχωρά το φιλμ πολλά από τα ερωτήματα ξεδιαλύνονται. Το πορτρέτο αυτού του ανθρώπου παίρνει σάρκα και οστά. Κι έρχεται το φινάλε να δώσει μία και να τα κάνει όλα σμπαράλια. Είναι αναπάντεχο, σοκαριστικό κι επ' ουδενί δεν θέλω προσωπικά να το αναλύσω με σκοπιά ηθική και χριστιανική. Σε μια τέτοια περίπτωση απλά είναι απαράδεκτο! Διαφορετικά απλά είναι ένα φινάλε που σαφώς δεν ικανοποιεί τον θεατή αλλά είναι ταιριαστό με τη ζωή, έτσι; Shit happens. Κυριολεκτικά. Κι ενώ φροντίζεις ανθρώπους παρέχοντάς τους ατελείωτη ώρα φροντίδας παρά το γεγονός ότι έχουν ελάχιστο χρόνο ζωής εσύ, που φυσιολογικά έχεις πολύ χρόνο να ζήσεις ακόμα, μπορείς να «τελειώσεις» μέσα σε μια στιγμή. Παράξενο φιλμ.

(η ταινία έχει ολοκληρώσει τις προβολές της στο φεστιβάλ – έχει διανομή και θα βγει στις αίθουσες της χώρας μας από την Rosebud χωρίς να γνωρίζουμε την ημερομηνία εξόδου της)

Son Of Saul TIFF 2015

Και ολοκληρώνουμε τη σημερινή μας ανταπόκριση με μια ταινία απλά συγκλονιστική! Μιλάμε για την ταινία «Ο γιος του Σαούλ» (Saul fia / Son of Saul) του László Nemes (Ειδικές προβολές). Μια ταινία που έκανε φοβερή εντύπωση στο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ των Καννών όπου συμμετείχε, κερδίζοντας το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής και το βραβείο της FIPRESCI. Και να φανταστεί κανείς πως αυτή είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του 38χρονου σκηνοθέτη.

Η υπόθεση: Οκτώβριος 1944, στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς - Μπίρκεναου. Ο Ούγγρος Σαούλ Άουσλεντερ είναι μέλος της Ζόντερκομάντο, μιας ομάδας Εβραίων φυλακισμένων δηλαδή, διαλεγμένων από τους Ναζί προκειμένου να τους «βοηθήσουν» στα κρεματόρια στην εξολόθρευση των ομόθρησκών τους. Τα μέλη της Ζόντερκομάντο μετά από κάποιους μήνες οδηγούνταν με τη σειρά τους στα κρεματόρια για να πάρουν άλλοι Εβραίοι τη θέση τους κτλ, κτλ. Μια μέρα, καθώς εργάζεται σ’ ένα από τα κρεματόρια, ο Σαούλ ανακαλύπτει ένα παιδί που γλυτώνει από τα θανατηφόρα αέρια, για να θανατωθεί αργότερα από έναν γιατρό μπροστά στα ίδια του τα μάτια. Εκείνο το παιδί είναι ο γιος του Σαούλ – έτσι υποστηρίζει τουλάχιστον ο ίδιος. Κι ενώ η Ζόντερκομαντο καταστρώνει σχέδια για εξέγερση, ο Σαούλ αποφασίζει να εκτελέσει ένα απίθανο σχέδιο: να σώσει το σώμα του παιδιού από τις φλόγες, να βρει έναν ραβίνο για να πει την Καντίς - την επιμνημόσυνη προσευχή - και να θάψει το παιδί όπως του αρμόζει. Θα τα καταφέρει;

Η άποψή μας: Ο πόλεμος είναι μια φρίκη, όπως και να το δει κανείς. Το να γίνεσαι στόχος γενοκτονίας μεγαλώνει τη φρίκη. Το να παρατείνεις για λίγο καιρό τη ζωή σου συμμετέχοντας στη φρίκη, τη μεγιστοποιεί. Δεν το χωράει ανθρώπου νους: να οδηγείς συνανθρώπους σου στο θάνατο, καθώς εκείνοι δεν γνωρίζουν τι τους περιμένει ενώ εσύ ξέρεις. Να ψαχουλεύεις τα υπάρχοντά τους για να αρπάξεις κάποιο κόσμημα, χρήματα, ανταλλακτικές καπιταλιστικές αξίες. Να στοιβάζεις τα πτώματα, τα «κομμάτια» όπως τα αποκαλούν οι Ναζί, για να τα οδηγήσεις σε φούρνους. Να καίγονται άνθρωποι, δεκάδες άνθρωποι, εκατοντάδες άνθρωποι δίπλα σου κι εσύ να μην μπορείς να κάνεις τίποτε. Ίσα ίσα να έχεις συμμετάσχει κι εσύ χωρίς τη θέλησή σου στον αφανισμό τους. Να καθαρίζεις και να απολυμαίνεις τους χώρους της θηριωδίας. Κι όλο αυτό καθημερινά. Ρουτίνα!

Από κάποια στιγμή και μετά απλά παύεις να αισθάνεσαι. Αποκόπτεσαι συναισθηματικά. Δεν σε παίρνει να σκέφτεσαι αυτό που γίνεται. Γιατί αν το σκεφτείς θα πεθάνεις από ντροπή. Θα πεθάνεις από αηδία. Σε αυτό το πλαίσιο αναισθητοποίησης βρίσκεται ο Σαούλ. Κάνει τη δουλειά του μηχανικά, υπακούει σε εντολές, περιμένει να πεθάνει. «Είμαστε ήδη νεκροί» λέει κάποιος από τους συναδέλφους του στη Ζόντερκομάντο. Κι όλα αυτά να αλλάζουν με την εμφάνιση του παιδιού. Σαν να παίρνει νόημα η ζωή του Σαούλ. Σαν να θέλει να ξορκίσει αυτό που (του) συμβαίνει με την ταφή του παιδιού σύμφωνα με τη θρησκεία του. Το θεωρεί ηθική του υποχρέωση. Το μόνο ανθρώπινο που του έχει απομείνει είναι να θάψει αυτό το παιδί. Το παιδί του (;). Προκειμένου να το πετύχει δεν σταματάει πουθενά. Λέει ψέματα, συμμαχεί με τους εχθρούς, «πουλάει» τους δικούς του, παλεύει συνεχώς. Δεν θα ησυχάσει αν δεν το πετύχει.

Ο σκηνοθέτης όλο αυτό το παρουσιάζει με τον δέοντα τρόπο. Δεν υποκύπτει στους πειρασμούς του holocaust porn. Εκτός από τον κεντρικό ήρωα όλα είναι φλου: οι Γερμανοί, οι άλλοι κρατούμενοι, τα πτώματα. Μόνο ο Σαούλ συλλαμβάνεται από την κάμερα καθαρά, μόνο αυτός στο κέντρο της σκηνής. Αυτός και όσοι βρίσκονται γύρω του. Κατά πρόσωπο ή από πίσω, πλάτη. Με έναν σμπάρο δυο τρυγώνια. Δεν υπάρχει εύκολος εντυπωσιασμός - που λίγο απέχει από τη χυδαιότητα και την εκμετάλλευση του θέματος από τη μια. Και από την άλλη μπαίνουμε στη θέση του ήρωα (προφανώς δεν ταυτιζόμαστε μαζί του – δεν μπορούμε να ταυτιστούμε μαζί του) και βιώνουμε την κλειστοφοβία, την απουσία προσανατολισμού, την ηθική παραζάλη, την σχεδόν αποκτήνωση. Σφιχτά πλάνα πάνω στον πρωταγωνιστή λοιπόν από τη μια και... ηχητικό χάος από την άλλη! Η ηχητική μπάντα της ταινίας είναι από μόνη της ένα αριστούργημα. Συνεχής κακοφωνία, ήχοι, φωνές, κραυγές, οιμωγές από παντού αλλά δεν είναι φανερό από πού ακριβώς! Ο σκηνοθέτης μας βάζει μέσα στο στρατόπεδο και το πετυχαίνει αριστουργηματικά. Ο Σαούλ λίγο πριν το τέλος θα χαμογελάσει – μοναδικό φως ελπίδας και θετικού συναισθήματος σε ολόκληρη την ταινία. Κι εκεί μπαίνει και ο απαραίτητος συμβολισμός. Τα παιδιά είναι η ελπίδα του κόσμου, σωστά; Μπορούν όμως, άθελά τους (;) να γίνουν και προπομποί φρίκης. Οι ελπίδες διαψεύδονται. Και ο κύκλος του αίματος μένει ανοιχτός αενάως.

(η ταινία έχει ολοκληρώσει τις προβολές της στο φεστιβάλ – έχει διανομή και θα βγει στις αίθουσες της χώρας μας από την Film Trade αυτήν την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, οπότε όσοι δεν την είδατε στο φεστιβάλ, σπεύσατε)
Θοδωρής Γιαχουστίδης

Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 2015 TIFF 15 Live
Περισσότερα... »