Movies Ltd

Η ταινία «Ένα περιστέρι έκατσε σ’ ένα κλαδί συλλογιζόμενο την ύπαρξή του» (A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence) του Roy Andersson (Αφιερώματα – Ταινία λήξης) ήρθε στη Θεσσαλονίκη έχοντας κερδίσει το Χρυσό Λέοντα στο φεστιβάλ Βενετίας. Η τρίτη ταινία της «Τριλογίας των Ζωντανών» του σπουδαίου Σουηδού σκηνοθέτη δεν διαφέρει αισθητικά από τις άλλες δύο, όντας απλά ταυτόχρονα περισσότερο αισιόδοξη αλλά και απαισιόδοξη.

Η υπόθεση: Δύο πλανόδιοι πωλητές παιχνιδιών-φαρσών (όπως πχ πλαστικών δοντιών βαμπίρ), ο Σαμ και ο Τζόναθαν, σαν να 'ταν οι σύγχρονοι Δον Κιχώτης και Σάντσο Πάντσα, περιδιαβαίνουν τη χώρα αδυνατώντας να πουλήσουν το εμπόρευμά τους. «Θέλουμε απλά να κάνουμε τους ανθρώπους να είναι ευτυχισμένοι», λένε. Μόνο που οι άνθρωποι δεν ενδιαφέρονται για τα προϊόντα τους. Και οι ίδιοι κάθε άλλο παρά ευτυχισμένοι είναι. Ιδίως ο Τζόναθαν είναι ξεκάθαρα καταθλιπτικός.

Η άποψή μας: 36 συν 1 βινιέτες. Μέση διάρκεια καθεμιάς, τα 3 λεπτά. Μπορούν και λειτουργούν ως αυθύπαρκτες, λειτουργούν όμως και ως τμήματα μιας γενικότερης, μεγαλύτερης εικόνας. Σε τρεις από αυτές, στην αρχή, έχουμε συναντήσεις με το θάνατο: ένας μεσήλικας παθαίνει καρδιακή προσβολή καθώς προσπαθεί να ανοίξει ένα μπουκάλι κρασί ενώ η γυναίκα του μαγειρεύει – μια γηραιά κυρία στο νεκροκρέβατό της θέλει με εμφατικό τρόπο να πάρει μαζί της την αγαπημένη της τσάντα στον άλλο κόσμο που θα πάει – ένας επιβάτης πλοίου σωριάζεται καταγής αφού έχει πληρώσει το γεύμα του, θα ήθελε κάποιος το γεύμα και τη μπύρα του, μιας και τα έχει πληρώσει; Κι έτσι συνεχίζει ο Άντερσον. Όπως μας έχει συνηθίσει από τις προηγούμενες δύο ταινίες της τριλογίας. Ακίνητη κάμερα, άνθρωποι σαν ζόμπι, το κωμικό δίπλα στο τραγικό. Χαρούμενοι παρελαύνουν όλοι πηγαίνοντας στον πόλεμο, λυπημένοι επιστρέφουν και ο βασιλιάς δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει την τουαλέτα επειδή είναι κατειλημμένη. Τέτοια. Σε ένα εργαστήριο βασανίζεται ένας χιμπαντζής και η επιτηρήτρια μιλάει στο τηλέφωνο, αδιάφορη για τον πόνο που βιώνει το πλάσμα, λέγοντας «ελπίζω να είσαι καλά», μία από τις δυο φράσεις που επαναλαμβάνονται συνέχεια στην ταινία. Η άλλη είναι «θέλουμε απλά να κάνουμε τους ανθρώπους να είναι ευτυχισμένοι». Η πλέον τρομακτική σκηνή για την ανθρώπινη ύπαρξη είναι η σκηνή ονείρου που βλέπει ο Τζόναθαν: αποικιοκράτες βάζουν σε έναν τεράστιο κύλινδρο αφρικανούς – ο κύλινδρος αρχίζει να περιστρέφεται σαν οβελίας και κάτω του έχει φωτιά – οι άνθρωποι ψήνονται και με το θόρυβο και τις οιμωγές τους βγαίνει ένας όμορφος ήχος από τον κύλινδρο, που έχει εξόδους ωσάν μεγάλα πνευστά! Τι μας λέει ο δημιουργός; Οι άνθρωποι τα έχουμε κάνει σκατά αλλά θα μπορούσαμε να τα είχαμε κάνει χειρότερα! Είναι δηλαδή αισιόδοξος μέσα στην απαισιοδοξία του! Μόνο που αυτήν τη φορά το φινάλε του δεν είναι Αποκαλυπτικό, όπως στις δύο προηγούμενες ταινίες, όπου το Τέλος ήταν κοντά είτε ως Δευτέρα Παρουσία είτε ως Ολική Καταστροφή. Εδώ απλά παραμονεύει να δημιουργηθεί χάος αν μπερδευόμαστε και δεν έχουμε στη σειρά τις μέρες! Άκου να μην ξέρεις αν είναι Τετάρτη ή Πέμπτη. Το μόνο κακό που έχουμε να πούμε για την ταινία είναι πως ο σκηνοθέτης επαναλαμβάνεται. Πως κάνει μία από τα ίδια, λίιιιγο διαφορετικά. Ας είναι. Αυτά που λέει έχουν ενδιαφέρον. Ελπίζουμε απλά την επόμενη φορά να μας εκπλήξει κιόλας.

(η ταινία ολοκλήρωσε τις προβολές της στο φεστιβάλ – έχει διανομή από την Ama Films και θα βγει στις αίθουσες της χώρας μας την Πέμπτη 13 Νοεμβρίου)


Η ταινία «Για πάντα» (Ελληνικές ταινίες - 100 χρόνια Ελληνικός Κινηματογράφος – 2014) της Λένας Μαντά (από τις μόνιμες συνεργάτιδες του Θόδωρου Αγγελόπουλου στις τελευταίες δημιουργίες του) είναι η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία της μετά τη «Χρυσόσκονη». Το φιλμ της ήταν από τα λίγα στα οποία καθίσαμε και μετά το φινάλε του για να παρακολουθήσουμε και το Q&A, κι εκεί μας είπε πολύ ενδιαφέροντα πράγματα, ενδεικτικά ενός ανθρώπου παθιασμένου με τον κινηματογράφο, που ξέρει και τι του γίνεται.

Η υπόθεση: Δύο άνθρωποι μόνοι τους, μέσα σε μία πόλη έρημη. Ο Κώστας και η Άννα, στην Αθήνα. Ο Κώστας είναι οδηγός στον Ηλεκτρικό Σιδηρόδρομο που διασχίζει κάθε μέρα την πόλη από τη μία της άκρη στην άλλη και κυλάει πάνω στα ίχνη των αρχαίων της ποταμιών που σκεπάστηκαν για να γίνουν δρόμοι. Η Άννα είναι πωλήτρια ακτοπλοϊκών εισιτηρίων στον Πειραιά, στο λιμάνι της πόλης, εκεί όπου κάποτε τα ποτάμια της χύνονταν στη θάλασσα. Ο Κώστας ξέρει την Άννα. Την βλέπει από το τζάμι της καμπίνας του κάθε πρωί που την παίρνει με το τραίνο του από το Θησείο για να την πάει στον Πειραιά, κάθε απόγευμα που την παίρνει από τον Πειραιά για να την πάει πίσω στο Θησείο. Η Άννα δεν ξέρει τον Κώστα. Από το τζάμι του βαγονιού της βλέπει κάθε μέρα την ίδια διαδρομή στην ερημιά της πόλης χωρίς να ξέρει ποιος οδηγεί το τραίνο. Την ημέρα που ένα τυχαίο γεγονός ανατρέπει τη ζωή του, ο Κώστας αποφασίζει να βγει απ’ τη μοναξιά του και να προσεγγίσει την Άννα. Αρχικά διστακτικά και μετά επίμονα, ο Κώστας θα διεκδικήσει το δικαίωμά του στη ζωή και τον έρωτα. Αρχικά επιφυλακτικά και στη συνέχεια αποφασιστικά, η Άννα θα αφήσει τη μοναξιά της και θα ενδώσει στην ανάγκη της για αγάπη παντοτινή.

Η άποψή μας: Η πιο αγαπησιάρικη από τις ελληνικές ταινίες που είδαμε φέτος στο φεστιβάλ έγινε αυτόματα και μία από τις αγαπημένες μας. Σε μια πόλη αποχρωματισμένη, στεγνή, πληκτική, βομβαρδισμένη από την κρίση, την αδιαφορία και την απελπισία υπάρχει εντέλει ελπίδα. Λίγο χρώμα εδώ κι εκεί, έτοιμο να κατακλύσει τα πάντα, να ζωντανέψει την πόλη και τους κατοίκους της. Υπάρχει αγάπη. Υπάρχει έρωτας. Δυο άνθρωποι μόνοι και μοναχικοί μπορούν να βρεθούν μαζί. Να μην συνεχίσουν να κινούνται σε παράλληλες πορείες αλλά σε μία, κοινή. Η ταινία μας θύμισε τις «Ήσυχες μέρες του Αυγούστου» - απλά εδώ έχουμε ήσυχες μέρες φθινοπώρου. Ή μήπως άνοιξης; Ο λόγος είναι ελάχιστος στην ταινία, κι όμως εκείνη κυλάει σαν νεράκι, χωρίς ο θεατής να βαρεθεί ούτε μία στιγμή. Βλέπουμε την καθημερινότητα των δύο ηρώων, μια καθημερινότητα αβάσταχτη μα τόσο βολική, μια μοναξιά τόσο κερδισμένη αλλά και τόσο απαράδεκτη. Εκείνος θα κάνει το πρώτο βήμα. Η εξομολόγηση μέσα στον ηλεκτρικό είναι κομβικής σημασίας. «Θα ξανάρθεις». Ωραίο, ανθρώπινο σινεμά, σύντομη συνάντηση με μέλλον, η Μάσχα είναι ίδια η Μελίνα Μερκούρη, η απόλυση του Κώστα δεν δικαιολογείται (και δεν χρειάζεται δραματουργικά κατά τη γνώμη μας). Μικρό το κακό όμως. Γιατί σε μια τόσο πραγματικά ευαίσθητη και γλυκιά ταινία, κάτι τέτοιες μικρολεπτομέρειες δεν μπορούν επ' ουδενί να χαλάσουν τη γενική εικόνα. Ένα επιπλέον μπράβο στο διευθυντή φωτογραφίας Κωστή Κίκα για το σπουδαίο τελικό αποτέλεσμα.

(η ταινία ολοκλήρωσε τις προβολές της στο φεστιβάλ – θα βγει στις κινηματογραφικές αίθουσες της χώρας μας στις 29 Ιανουαρίου του 2015)

Η ταινία «Μικρός θάνατος» (The Little Death) του Josh Lawson (Ανοιχτοί Ορίζοντες – Κυρίως πρόγραμμα) ήταν η πλέον διασκεδαστική από τις ταινίες που είδαμε στο φεστιβάλ. Όταν συνδυάζεις σεξ και χιούμορ, πολύ δημοφιλή θέματα έτσι κι αλλιώς, με έξυπνο τρόπο, το αποτέλεσμα δεν μπορεί παρά να είναι τουλάχιστον ευχάριστο, μέχρι και σπουδαίο.

Η υπόθεση: Η Μέιβ έχει μια επικίνδυνη σεξουαλική φαντασίωση που ο Πολ πασχίζει να εκπληρώσει, η Ίβι και ο Νταν ανανεώνουν τη σχέση τους με παιχνίδια ρόλων, η Ροουίνα ανακαλύπτει πως αντλεί ευχαρίστηση από τον πόνο του συζύγου της Ρίτσαρντ, ο Φιλ ζει έναν πρωτόγνωρο έρωτα με τη σύζυγό του Μορίν στις πιο ήσυχες στιγμές της, ενώ η Μόνικα κι ο Σαμ μπλέκονται σ’ ένα πονηρό και χαοτικό τηλεφώνημα. Και υπάρχει κι ένας νέος γείτονας, καταδικασμένος για σεξουαλικά εγκλήματα, που τους ενώνει όλους.

Η άποψή μας: Οι Γάλλοι χρησιμοποιούν τον ευφημισμό la petite mort για να περιγράψουν τον οργασμό. Ο μικρός θάνατος λοιπόν. Σε αντίθεση με τον... μεγάλο θάνατο δεν διαρκεί για πάντα και η ανθρωπότητα τον κυνηγάει με μανία, με όποιον τρόπο μπορεί, με όποιον τρόπο τη βρίσκει ο καθένας. Ο Josh Lawson στην πρώτη του μεγάλη μήκους ταινία πετυχαίνει να μας κάνει να διασκεδάσουμε γελώντας με τα χάλια μας! Αγαπά τους ήρωές του και τους δικαιολογεί – μάλιστα υποδύεται τον έναν από αυτόν, τον Πολ (να σημειώσουμε πως ο Lawson είναι κατά βάση ηθοποιός, γνωστός από την βραβευμένη τηλεοπτική σειρά «House of Lies»). Λέει το πολύ προφανές: αν δύο ενήλικες συναποφασίζουν χωρίς να ασκεί βία ο ένας στον άλλο (εκτός κι αν ο σαδισμός/ μαζοχισμός είναι αυτό που συμφωνούν) το πως θα λειτουργήσουν ερωτικά, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Μόνο που οι ήρωές μας εδώ ντρέπονται για τη σεξουαλική τους δραστηριότητα. Τη φαντασίωση για οργασμό. Το φετίχ με τα δάχτυλα των ποδιών. Τα δάκρυα ως κουμπί εκτόξευσης της libido. Ο ύπνος ως κατάσταση που αφήνει στον έναν από τους δύο συντρόφους να νιώθει άνετος με τη σεξουαλικότητά του – την αγάπη του για τη σύντροφό του από την οποία δεν παίρνει καμία ανταπόκριση. Το παίξιμο ρόλων για να επέλθει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Και παρ' όλα αυτά, ο μικρός θάνατος κερδίζεται μεν αλλά όχι χωρίς απώλειες. Οι ατάκες είναι απίστευτες, οι καταστάσεις ξεκαρδιστικές, το όλον πάρα πολύ fun. Η εταιρία διανομής πρέπει να βγάλει την ταινία άμεσα στους κινηματογράφους για να εκμεταλλευτεί το μομέντουμ, πριν βγει στο μεϊντάνι και είναι διαθέσιμη προς «κατέβασμα». Το θέμα της τύχης του καταδικασμένου για σεξουαλικά αδικήματα δεν προσθέτει τίποτα δραματουργικά στην ταινία (το μοναδικό μειονέκτημα που βρήκαμε), απλά προσφέρει στους συντηρητικούς θεατές την ευχαρίστηση να δούμε ότι εισπράττει αυτό που του αξίζει. Δεν αναφερθήκαμε καθόλου στην κορυφαία ιστορία της ταινίας. Εκείνη της κοπέλας που δουλεύει σε έναν οργανισμό όπου άνθρωποι κωφάλαλοι καλούν μέσω skype, οι υπάλληλοι τηλεφωνούν κάποιον χωρίς προβλήματα ακοής και ο κωφάλαλος επικοινωνεί με τον άνθρωπο χωρίς προβλήματα ακοής μέσω μεταφραστή, που μεταφράζει από τη νοηματική εις την ακουστικήν και το ανάποδο. Ο νεαρός κομίστας ζητά να μιλήσει με υπηρεσία τηλεφωνικού σεξ φέρνοντας την όμορφη μεταφράστρια να έρθει σε δύσκολη θέση αλλά εντέλει να το διασκεδάσει όσο και ο νεαρός. Τόσο έξυπνη, αστεία, ανθρώπινη σκηνή αξίζει όλα τα λεφτά. Λογικό λοιπόν να πάρει η ταινία το βραβείο κοινού για εκείνες των Ανοιχτών Οριζόντων.

(η ταινία ολοκλήρωσε τις προβολές της στο φεστιβάλ – έχει διανομή από την Seven Films αλλά δεν γνωρίζουμε ακόμα την ημερομηνία εξόδου της στις κινηματογραφικές αίθουσες της χώρας μας)

Η ταινία «Ο θεριστής» (Kosac / The Reaper) του Zvonimir Juric (Ματιές στα Βαλκάνια – Κυρίως πρόγραμμα) είναι από εκείνες τις ταινίες που λειτουργούν ως μεταφορές για την ύπαρξη χρησιμοποιώντας τους κώδικες των θρίλερ, αφήνοντας τους θεατές αποσβολωμένους στο φινάλε – και ναι, είναι δυσοίωνο.

Η υπόθεση: Η Μιργιάνα οδηγεί το αμάξι της σε έναν επαρχιακό δρόμο βραδιάτικα και μένει από βενζίνη. Θα τη βοηθήσει ο Ίβο, ένας μεσήλικας, λιγομίλητος άνδρας που κάνει γεωργικές εργασίες με το τρακτέρ του. Θα πάνε μαζί στο πλησιέστερο βενζινάδικο προκειμένου η γυναίκα να αγοράσει ένα μπιτονάκι βενζίνη. Εκεί ο υπάλληλος του βενζινάδικου θα της πει – για να την προφυλάξει με το νου του – πως ο Ίβο έχει κάνει φυλακή, καθώς νεώτερος είχε επιτεθεί και βιάσει μια γυναίκα. Η Μιργιάνα τρομάζει, πηγαίνει μαζί με τον Ίβο όμως στο τρακτέρ του προκειμένου να γυρίσουν στο αμάξι της. Ο βενζινοπώλης καλεί την αστυνομία. Και η νύχτα έχει ακόμα πολύ δρόμο μπροστά της μέχρι να τελειώσει.

Η άποψή μας: Άλλη μία σπουδαία δουλειά και μάλιστα από τη γειτονιά μας (πρόκειται για συμπαραγωγή Κροατίας – Σλοβενίας), δηλώνει εμφατικά πως εδώ είναι Βαλκάνια, δεν είναι παίξε γέλασε και πως το σινεμά της περιοχής είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον. Ο Ίβο, ο γεωργός πρώην κακοποιός βρίσκεται στο επίκεντρο και γύρω του εξελίσσονται παράλληλα τρεις ιστορίες. Αυτή της Μιργιάνα, αυτή του βενζινοπώλη κι αυτή του ενός από τους αστυνομικούς, που πηγαίνει να τσεκάρει τι ακριβώς συμβαίνει με τον Ίβο. Ο σκηνοθέτης γνωρίζει καλά τους κώδικες του θρίλερ και τους εντάσει με επιτυχία στη φόρμα του φιλμ του. Παράλληλα, παρουσιάζει χαρακτήρες τρισδιάστατους, όχι «ήρωες» αλλά καθημερινούς, με ψεγάδια, με ελπίδες, συντετριμμένους, με καλές προθέσεις, συμβιβασμένους, τρομαγμένους. Ο στιγματισμένος και περιθωριοποιημένος Ίβο διψάει για λίγη ανθρώπινη επαφή, για τσάι και συμπάθεια. Τσακίζεται όταν καταλαβαίνει πως ποτέ δεν θα καταφέρει να αποδιώξει το παρελθόν από πάνω του. Η Μιργιάνα είναι μια μοναχική γυναίκα. Αυτό που λέμε «καλός άνθρωπος». Είναι επιφυλακτική, φοβάται, ζει με τις προκαταλήψεις της αλλά το παλεύει. Θέλει να δώσει στον Ίβο μια ευκαιρία, βλέπει ότι ο άντρας μπροστά της είναι καλός, άκακος, αλλά να, έχει κάνει αυτό το πράγμα – αλλάζει ο άνθρωπος; Ο βενζινοπώλης λειτουργεί από καλές προθέσεις, τρελαίνεται, είναι ένας χαρακτήρας κλειστός, δύσκολος, δεν ανοίγεται, δεν φαίνεται να απολαμβάνει τίποτε και τελικά νιώθει και τύψεις. Και ο αστυνομικός; Λιγομίλητος, ανθρώπινος, έχει κι αυτός παρασυρθεί από την αδυσώπητη καθημερινότητα. Πατέρας ενός μικρού παιδιού, με γυναίκα που έχει τα δίκια της, με σπίτι σε κακή κατάσταση, με μεγάλη αίσθηση δικαίου. Μπράβο σε όλους τους – τρομερή δουλειά.

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της το Σάββατο 8 Νοεμβρίου στις 18.00 στην αίθουσα Σταύρος Τορνές)


Η ταινία «Το πάρκο με τις μύγες» (Flugparken / Blowfly Park) του Jens Ostberg (Διεθνές Διαγωνιστικό) ασχολείται στη βάση της με ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που στιγματίζονται τις σύγχρονες κοινωνίες, ανατολικές και δυτικές, ανεπτυγμένες και υπανάπτυκτες: το bullying. Η ταινία έκανε τη διεθνή της πρεμιέρα εδώ, στη Θεσσαλονίκη.

Η υπόθεση: Ο Κρίστιαν Κεσκίταλο ήταν κάποτε ένας ταλαντούχος παίχτης του χόκεϊ επί πάγου. Πλέον είναι ένας συνηθισμένος νέος άντρας, που δουλεύει σε έναν παιδικό σταθμό. Ο κολλητός του είναι ο Άλεξ, ένας οξύθυμος άντρας, απογοητευμένος από τη ζωή του. Μετά από μια νύχτα μπόλικης κατανάλωσης αλκοόλ, ο Άλεξ εξαφανίζεται. Ο Κρίστιαν αρχίζει να συμπεριφέρεται όλο και περισσότερο επιθετικά και παράλογα, ερχόμενος αντιμέτωπος με εφήβους της περιοχής του, προσπαθώντας να τους «διορθώσει», να τους επισημάνει με τον πιο εμφατικό τρόπο τι είναι σωστό και τι λάθος. Και μετά ο Άλεξ βρίσκεται νεκρός. Στη σκιά της τραγωδίας ο Κρίστιαν φαίνεται να έρχεται κοντά στον πατέρα του Άλεξ και δικό του πρώην προπονητή, τον Μπερντ. Παράλληλα, προσπαθεί να επανασυνδεθεί με την Ντιάνα, τη χήρα του Άλεξ, με την οποία είχε σχέση στο παρελθόν. Ποιο είναι όμως το μυστικό που κρύβει ο Κρίστιαν; Και ποιες είναι οι ρίζες για την περίεργη συμπεριφορά του;

Η άποψή μας: Ενδιαφέρον το θέμα με το οποίο καταπιάνεται τούτη η ταινία. Και από τα πλέον ανησυχητικά στους καιρούς μας. Το βιώνουμε και στην Ελλάδα. Τα μάτια μας γυαλίζουν, ουρλιάζουμε ως οδηγοί ο ένας στον άλλο, φωνάζουμε σε ανθρώπους που αγαπάμε ή που δεν γνωρίζουμε, είμαστε έτοιμοι να ορμίσουμε ο ένας στον άλλο για ψύλλου πήδημα. Κι αυτή είναι η νόρμα, όχι η εξαίρεση. Πόσο μάλλον που υπάρχουν άνθρωποι περισσότερο φορτισμένοι, που βρίσκουν στην άσκηση βίας στους άλλους το μόνο τρόπο να επικοινωνήσουν. Ο θεατής όσο περνάει η ταινία βλέπει να συμπαθεί ολοένα και λιγότερο τον κεντρικό ήρωα, τον Κρίστιαν. Ενώ ο ίδιος πιστεύει πως έχει τον τρόπο να «διδάξει» το τι είναι καλό κ'αγαθό, κάνει μεγαλύτερο κακό απ' ότι δέχεται. Μάλιστα, κάποια στιγμή αρχίζουμε να τον αποστρεφόμαστε. Ας πούμε ότι οι άλλοι έχουν δικαιολογίες για τη συμπεριφορά τους – η δική του ποια είναι; Στο – προφανές λίγο πολύ, αλλά εντούτοις πολύ δυνατό – φινάλε, δίνεται μια εξήγηση. Το θύμα χωρίς να το καταλάβει μεταλλάσσεται αργά αλλά σταθερά σε θύτη. Νιώθοντας μάλιστα πως κουβαλά και το ηθικό ανάστημα για να του επιτρέπονται τα πάντα.

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της το Σάββατο 8 Νοεμβρίου στις 14.30 στην αίθουσα Φρίντα Λιάππα)

Η ταινία «Forget Me Not» (Διεθνές Διαγωνιστικό και Ελληνικές ταινίες – Κυρίως πρόγραμμα) του Γιάννη Φάγκρα είναι η πλέον...ανεξάρτητη ελληνική, αμερικάνικη ταινία που έχουμε δει στα τόσα χρόνια που παρακολουθούμε κινηματογράφο! Πρόκειται για ένα road movie στη θάλασσα, για ένα western στις εσχατιές του αμερικάνικου βορρά, στην Αλάσκα, για μια οδύσσεια με Λαιστρυγόνες και Κύκλωπες, με Λωτοφάγος και Πηνελόπη. Φιλόδοξο, δεν τα καταφέρνει συνολικά, αλλά τουλάχιστον είναι τίμιο στις προθέσεις του.

Η υπόθεση: Ο Άλεξ είναι ένας Έλληνας που βγάζει το ψωμί του στη Νέα Ορλεάνη. Τυχοδιώκτης κατά πως φαίνεται, βρέθηκε εκεί περαστικός, στο δρόμο του για αλλού. Για μια καλύτερη μπάζα; Για μια καλύτερη ζωή; Σίγουρα, πάντως, μακριά από μια γυναίκα που τον αγαπά, τη Δάφνη. Ο Άλεξ είναι άσσος στις καταδύσεις. Και προσφέρει τις υπηρεσίες του σε όποιον του δίνει αρκετά για να ψάξει πράγματα θαμμένα στα πιο δύσκολα μέρη, στη μέση των πιο δύσκολων ωκεανών. Δραστηριότητα προφανώς παράνομη. Όταν ένας παλιός του συνεργάτης τον καλεί να πάει για ανάλογη αποστολή στην Αλάσκα και συγκεκριμένα, προκειμένου να ανασύρει ένα βυθισμένο αεροπλάνο από τον Βερίγγειο Πορθμό, δεν θα διστάσει λεπτό. Το ταξίδι θα έχει εκπλήξεις. Και ξοπίσω του θα βρεθεί η Δάφνη, που αποφασίζει να τον διεκδικήσει με πράξεις.

Η άποψή μας: Ταλαιπωρημένη ταινία, που έκανε πολλά χρόνια για να ολοκληρωθεί, έχει τα προβλήματά της, έχει όμως και σαφέστατες αρετές. Καταρχήν, είναι η πιο κινηματογραφική από όλες τις ελληνικές ταινίες που είδαμε φέτος. Ο Φάγκρας ξέρει σινεμά, ξέρει πως να χειρίζεται την κάμερα στο χέρι, ξέρει την αλφαβήτα και το συντακτικό των ρόουντ μούβι. Μέχρι και η μουσική που του έγραψε ο Άκης Καπράνος θυμίζει Αμερική (εμένα με παρέπεμψε στον «Νεκρό» του Τζάρμους). Την ίδια στιγμή, όμως, που η ταινία είναι τόσο αμερικάνικη είναι ταυτόχρονα και τελείως ελληνική. Είναι μια Οδύσσεια, υπάρχει πόλη που ονομάζεται Όμηρος, τα νησάκια στον Βερίγγειο Πορθμό ονομάζονται Διομήδης. Μέχρι και το μπαρ στο οποίο ο Άλεξ βλέπει τα βιντεομέιλ που του στέλνει η Δάφνη, ονομάζεται «Λήθη», ήτοι, Λωτοφάγοι κτλ, κτλ. Ψάχνει την Ιθάκη του ο άνθρωπος. Και στη διαδρομή του θα μαγευτεί από το ταξίδι, θα γνωρίσει ενδιαφέροντες ανθρώπους, θα ωριμάσει. Εκτός από την Οδύσσεια έχουμε και τους μπίτνικ, με τον Φερλινγκέτι να απαγγέλει το «Dream Within A Dream»! Ο Στάνκογλου είναι μια χαρά στο ρόλο του, οι χαρακτήρες είναι πολύ ενδιαφέροντες, αυτό που λείπει είναι κι ένα πιο στιβαρό σενάριο, με λιγότερα χάσματα, με πιο πολύ από αυτό που οι Αμερικάνοι ονομάζουν «πλοτ». Σίγουρα πάντως μια αγαπησιάρικη ταινία που αξίζει την προσοχή μας.

(η ταινία ολοκλήρωσε τις προβολές της στο φεστιβάλ)

Πώς θα περιέγραφε κανείς το «Λεβιάθαν» (Leviathan) του Andrey Zvyagintsev (Ανοιχτοί Ορίζοντες – Ειδικές προβολές) με μία λέξη; Αριστούργημα! Ναι, ξέρω, όσοι γράφουμε για σινεμά, χρησιμοποιούμε τους ίδιους όρους ξανά και ξανά μέχρι εξαντλήσεως και πολλοί μας διαβάζετε με σκεπτικισμό: «Χμ, πάλι αριστούργημα είδε αυτός». Η αλήθεια είναι πως πολλές φορές παρασυρόμαστε. Αλλά αυτό που λέμε τη δεδομένη στιγμή που γράφουμε ένα κείμενο το εννοούμε. Και μερικοί από εμάς (εμού συμπεριλαμβανομένου) έχουμε την τάση να παραβλέπουμε τις όποιες παραφωνίες και να τονίζουμε τα θετικά. Σινεφίλ κριτικοί: άτιμο μιλέτι...

Η υπόθεση: Ο Κόλια ζει σ’ ένα μικρό χωριό κοντά στη θάλασσα Μπάρεντς στη Βόρειο Ρωσία. Έχει ένα ιδιόκτητο συνεργείο αυτοκινήτων δίπλα στο σπίτι του, όπου ζει με τη νεαρή γυναίκα του, Λίλια, και τον Ρόμα, καρπό του έρωτά του από την πρώτη του σύζυγο, η οποία εγκατέλειψε τον μάταιο τούτο κόσμο. Ο Βαντίμ Σελεβγιάτ, ο διεφθαρμένος δήμαρχος της πόλης, θέλει να του πάρει την επιχείρηση, το σπίτι και τη γη. Αρχικά προσπαθεί να τα εξαγοράσει, αλλά ο Κόλια δεν αντέχει να χάσει ό,τι έχει και δεν έχει – όχι μόνο τη γη, αλλά και την ομορφιά που τον περιβάλλει από τη μέρα που γεννήθηκε. Θερμόαιμος και μαχητικός, αντιστέκεται. Μάλιστα, καλεί φίλο του δικηγόρο από τη Μόσχα για να τραβήξουν το δήμαρχο στα δικαστήρια, μπας και γλυτώσουν την περιουσία του. Ο δικηγόρος, ο Ντίμα, είναι ορθολογιστής και πιστεύει πως θα κερδίσουν. Ο θρήσκος δήμαρχος, όμως, δεν είναι διατεθειμένος να καταθέσει τα όπλα.

Η άποψή μας: Ο Zvyagintsev έσκασε σαν βόμβα στο κινηματογραφικό στερέωμα το 2003 με την πρώτη του ταινία, τον «Γυρισμό», που τρέλανε κόσμο και κοσμάκη με την πρώτη προβολή της στο φεστιβάλ Βενετίας. Τούτη εδώ είναι η τέταρτη μεγάλου μήκους ταινία του ταλαντούχου Ρώσου σε 11 χρόνια. Πολλοί είναι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι είναι κάλπης και πως πλέον αδυνατεί να αρθεί στα υψηλά στάνταρ τα οποία είχε θέσει η πρώτη εκείνη ταινία. Εμείς διαφωνούμε. Προσωπικά, πιστεύω πως γίνεται καλύτερος με κάθε νέα του ταινία! Κι αυτό γιατί ο ερμητικά κλειστός κόσμος του «Γυρισμού» ανοίγει και μπορούν να γίνουν κοινωνοί του σινεμά του και των προβληματισμών του περισσότεροι άνθρωποι. Το δράμα της ύπαρξης βρίσκεται πάντοτε στο επίκεντρό του αλλά ένα σημάδι ωρίμανσης είναι και το ότι αφήνει να μπαίνει και το χιούμορ πλέον στα φιλμ του. Έτσι, το δράμα γίνεται ακόμα πιο ουσιαστικό, ανθρώπινο, πιστευτό. Γιατί ακόμα και στην πιο πικρή μας περίοδο, εκεί που νιώθουμε ότι θα λυγίσουμε από το βάρος των απανωτών χτυπημάτων της μοίρας, έχουμε το κουράγιο να γελάσουμε. Κάτι, βεβαίως, που δεν σημαίνει ότι θα τα καταφέρουμε κιόλας! Πρωταγωνιστής της ταινίας είναι ο Κόλια. Ο αψύς, λεβέντης, καθαρός, ηθικός, νευρικός, καλόκαρδος Κόλια. Που του τη φέρνει τόσο ο θρήσκος εχθρός δήμαρχος όσο και ο άθεος, πραγματιστής φίλος του – με διαφορετικό τρόπο ο καθένας, αλλά του γαμάνε τη ζωή. Για να μη μιλήσουμε για τον έρωτα: εκεί κι αν τρώει ήττα. Ο Κόλια πιστεύει ότι τελικά όλα θα πάνε καλά, έχει τη δύναμη να συγχωρεί, έχει τη δύναμη να αντιστέκεται, έχει τη δύναμη να υπερασπίζεται τα δίκαιά του. Φευ, θα παραδοθεί τελικά. Είναι ο Ιωνάς και ο Ιώβ ταυτόχρονα. Θα υπομείνει και θα βρεθεί μέσα στο θαλάσσιο κήτος. Δεν θα απελευθερωθεί, όμως, ο σκελετός του κήτους θα γίνει φυλακή.

Τεράστια ταινία, με υπέροχη μουσική από τον Philip Glass, σπουδαίες ερμηνείες και μια γυναίκα πρωταγωνίστρια, την Elena Lyadova, τόσο όμορφη, τόσο θλιμμένη, τόσο γήινη, να την ερωτεύεσαι με την πρώτη ματιά. Οπωσδήποτε πρέπει να επισημάνουμε κάποια ακόμα πράγματα. Πρώτον, οι Ρώσοι δεν πίνουν νερό. Πίνουν βότκα και μόνο βότκα, σε απίστευτες ποσότητες! Η δικαστίνα μπορεί να κάνει ρεκόρ γρήγορης ανάγνωσης, χωρίς λάθος, για το Γκίνες – την ακούς και δεν πιστεύεις τα αυτιά σου! Θα... αργήσει (όχι πολύ – χρειάζεται να ωριμάσει) και ο Πούτιν να μπει σε κάδρο – στόχο σκοποβολής, όπως και οι άλλοι ηγέτες της μαμάς Ρωσίας (παραδόξως, λείπει ο πατερούλης). Και ναι, οι απλοί άνθρωποι που κοιτάνε ψηλά αναζητώντας το Θεό, βρίσκουν εντέλει μόνο το ταβάνι της εκκλησίας ή μια τρύπα στον ουρανό. Τρομερή ταινία!!!

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της την Κυριακή 9 Νοεμβρίου στις 22.00 στην αίθουσα Τώνια Μαρκετάκη – έχει διανομή από την Seven Films αλλά δεν γνωρίζουμε ακόμα την ημερομηνία εξόδου της στις κινηματογραφικές αίθουσες της χώρας μας)


Το «Force Majeure» του Ruben Ostlund (Ανοιχτοί Ορίζοντες – Κυρίως πρόγραμμα) ήταν άλλη μια ταινία – γροθιά στο στομάχι. Εκπληκτική σας λέω – και πιστέψτε με. Τέτοια αποδόμηση του ρόλου του αρσενικού – θα τη βλέπετε και δεν θα πιστεύετε στα μάτια σας. Και ναι, είναι κωμωδία, κάτι που την κάνει να πονάει πιο πολύ.

Η υπόθεση: Μια οικογένεια από τη Σουηδία ταξιδεύει στις Γαλλικές Άλπεις για να απολαύσει μερικές μέρες κάνοντας σκι και περνώντας πολύτιμο χρόνο μαζί. Ο ήλιος λάμπει και οι πίστες είναι συναρπαστικές, αλλά κατά τη διάρκεια ενός γεύματος στο εστιατόριο στην πλαγιά του βουνού, μια χιονοστιβάδα φέρνει τα πάνω-κάτω. Κι ενώ οι πελάτες τρέχουν να κρυφτούν, η Έμπα, η μητέρα, ψάχνει τον Τόμας, το σύζυγό της, προσπαθώντας ταυτόχρονα να προστατεύσει τα παιδιά τους. Εν τω μεταξύ, όμως, ο Τόμας το ’χει βάλει στα πόδια. Η πραγματικότητα ξαναβρίσκει τους ρυθμούς της με αμήχανα γέλια, μιας που η επικείμενη τραγωδία αποτράπηκε, αλλά ο κόσμος της οικογένειας έχει κλονιστεί ανεπανόρθωτα. H απροσδόκητη αντίδραση του Τόμας θα κάνει τα μέλη της οικογένειας να επανεξετάσουν τους ρόλους τους και όσα παίρνουν ως δεδομένα, μ' ένα ερωτηματικό να κρέμεται πάνω από τον πατέρα ειδικά. Το τέλος των διακοπών πλησιάζει και ο γάμος του Τόμας και της Έμπα κρέμεται από μια κλωστή, καθώς ο Τόμας προσπαθεί απεγνωσμένα να ανακτήσει το ρόλο του ως πατριάρχη της οικογένειας. Και η επίσκεψη ενός φίλου του με την κοπελιά του δεν θα βοηθήσει ιδιαίτερα την κατάσταση.

Η άποψή μας: Η ακριβής ελληνική μετάφραση του τίτλου της ταινίας είναι «Ανωτέρα βία». Είναι και νομικός όρος συν τοις άλλοις. Ψάχνοντας το ίντερνετ βρήκαμε αυτό. Η νομική έννοια της ανωτέρας βίας, προέρχεται βασικά από το αστικό δίκαιο και αποτελεί έκφραση της γενικής αρχής ότι «κανείς δεν μπορεί να υποχρεωθεί στα αδύνατα», να κάνει κάτι δηλαδή, που είναι αντικειμενικά ή και... υποκειμενικά αδύνατο, ωστόσο έχει «διαποτίσει» κάθε κλάδο του Δικαίου. Ανωτέρα βία, λοιπόν, συνιστά κάθε γεγονός εξαιρετικό και απρόβλεπτο, το οποίο είναι είτε αντικειμενικό (π.χ σεισμός, πλημμύρα, χιονοστιβάδα) είτε υποκειμενικό (π.χ ασθένεια) και το οποίο δεν θα μπορούσε να προληφθεί, όχι μόνον από το μέσο άνθρωπο, αλλά ακόμα και από τον ακραία επιμελή και συνετό.

Πάνω σ' αυτήν την έννοια στηρίζεται όλος ο προβληματισμός της ταινίας. Η «ελεγχόμενη» χιονοστιβάδα συνιστά ανωτέρα βία. Είτε ως ένστικτο, όμως είτε ως κάτι που έχουμε διδαχθεί, θεωρούμε ότι η πρώτη κίνηση είναι σε τέτοιες περιπτώσεις να προστατέψουμε τα παιδιά μας κι όχι να σώσουμε τους εαυτούς μας. Η Έμπα αυτό κάνει: προσπαθεί να προστατέψει τα παιδιά της. Ο Τόμας όμως τα βάζει στα πόδια! Καθόλου ηρωικό, καθόλου «ηθικό», καθόλου «ανδρικό». Στην αρχή προσπαθεί να αρνηθεί ότι το έσκασε: είναι θέμα οπτικής γωνίας και αντίληψης των πραγμάτων. Όταν αποδεικνύεται ότι το έσκασε, σπάζει. Λυγίζει. Κομματιάζεται. Όλα αυτά, όμως, με χιούμορ στο όριο ανάμεσα στην ειρωνεία και τον κυνισμό. Ο κοκκινοτρίχης χίπστερ φίλος προσπαθεί να τον βοηθήσει, να τον υπερασπιστεί, η... λογική του όμως κάνει τα πράγματα ακόμα χειρότερα. Η οικογένεια έχει κλονιστεί (ναι, από ένα τέτοιο γεγονός – υπάρχει άλλο καλύτερο που να δείχνει στο σύντροφό σου αν μπορεί να βασιστεί επάνω σου;). Τα παιδιά κρατάνε μούτρα αρχικά και μετά φοβούνται πως οι γονείς τους θα χωρίσουν. Ο σκηνοθέτης βάζει ακόμα ένα στοιχείο. Τη Σουηδή «ελευθερίων ηθών» που συναντά η οικογένεια στο σαλέ. Βρίσκεται εκεί μόνη της και βρίσκει γκόμενο, εν γνώσει του συζύγου της. Η σχέση τους είναι ελεύθερη και έχουν και παιδιά. Η μεγαλωμένη με ηθικούς φραγμούς Έμπα δεν μπορεί να την καταλάβει, δεν μπορεί να την αποδεχτεί. Έχει τις δικές της απόψεις περί ηθικής, έρωτα, γάμου, ανατροφής των παιδιών κι έρχεται αυτή η γυναίκα – μετά τη χιονοστιβάδα – να της γκρεμίσει την εικόνα που είχε στο μυαλό της. Σπουδαία ταινία, απίστευτα σαρκαστική για την ανθρώπινη βλακεία, για το αρσενικό που φθίνει, η οποία πέρα όλων των άλλων βγάζει και πολύ γέλιο. Οι σκηνές δε τόσο της χιονοστιβάδας όσο και του λεωφορείου στο φινάλε πραγματικά σε κάνουν να χεστείς πάνω σου. Εκτός κι αν είσαι γυναίκα «ελευθερίων ηθών», η οποία δεν φοβάται, μιας που είναι κατασταλαγμένη και χρησιμοποιεί το ρημάδι το μυαλό της κι όχι τα συναισθήματα και τις ορμόνες της.

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της την Κυριακή 9 Νοεμβρίου στις 18.00 στην αίθουσα Ολύμπιον – έχει διανομή από την Feelgood Entertainment αλλά δεν γνωρίζουμε ακόμα την ημερομηνία εξόδου της στις κινηματογραφικές αίθουσες της χώρας μας)

Η ταινία «Ο αμνός» (Kuzu / The Lamb) του Kutlug Ataman (Ματιές στα Βαλκάνια – Κυρίως πρόγραμμα) αποδεικνύει για άλλη μια φορά πως η γείτονας χώρα εκτός από τηλεοπτικά σίριαλ για τις μάζες διαθέτει τεράστια κινηματογραφική δυναμική, με ταινίες σπουδαίες που δεν αποκλείουν και κανέναν από τη θέασή τους. Η ταινία προβλήθηκε στο τμήμα Panorama της περασμένης Berlinale, όπου και κέρδισε βραβείο, ενώ οι προβολές της στα φεστιβάλ του κόσμου δεν μπορεί παρά να αφήσουν τους θεατές της ευχαριστημένους.

Η υπόθεση: Στην επαρχία Ερζικάν στα βάθη της Ανατολίας στην Τουρκία υπάρχει ένα έθιμο σύμφωνα με το οποίο η περιτομή κάθε αγοριού γιορτάζεται με ένα φαγοπότι, κύριο πιάτο στο οποίο είναι το αρνάκι. Ο Ισμαήλ, όμως, είναι άνεργος και άφραγκος. Και παρά τις ελπίδες της όμορφης συζύγου του, της Μεντινέ, δεν φαίνεται να υπάρχει τρόπος να βρουν χρήματα για την περιτομή του πεντάχρονου γιου τους, του Μερτ. Η λίγο μεγαλύτερη αδελφή του Μερτ, η Βιτζντάν, ζηλεύοντας όλη την προσοχή που τραβάει εκείνος, πείθει τον αδελφό της πως αν δεν βρεθεί αμνός, θα θυσιάσουν τον Μερτ στο γιορτινό τραπέζι! Ο Μερτ πανικοβάλλεται. Ο αρχηγός του χωριού βρίσκει δουλειά στον Ισμαήλ στα σφαγεία. Εκείνος όμως, παρασυρμένος από αχρείους συναδέλφους του, ξοδεύει τα χρήματα με τα οποία πληρώνεται, που ήταν προορισμένα για τη γιορτή, για τον έρωτα μιας περπατημένης ντιζέζ – ιερόδουλης. Η Μεντινέ είναι απελπισμένη. Θέλει να ετοιμάσει τη γιορτή οπωσδήποτε. Και θα προβεί σε μια τραγική απόφαση. Ή μήπως όχι;

Η άποψή μας: Από το πρώτο πλάνο σε κερδίζει ο νατουραλισμός, η απλότητα, η ανθρωπιά τούτου του φιλμ. Σε κερδίζουν συμπεριφορές και καταστάσεις που δεν διαφέρουν πουθενά στον κόσμο. Η φτώχεια είναι παντού η ίδια στον κόσμο. Η ανεργία πλήττει τους πάντες – δεν είναι δικό μας φαινόμενο. Τα παιδιά παντού είναι γλυκά, πανέξυπνα, γλωσσοκοπάνες και αφελή. Θέλουν τα πάντα στη στιγμή. Τα πάντα όμως αλλιώς μεταφράζονται για ένα παιδί μεσοαστών στη Νέα Υόρκη κι αλλιώς για ένα πιτσιρίκι σε ένα χωριό της Ανατολίας. Όπως και να έχει η φαντασία τους οργιάζει. Ο Μερτ είναι τόσο πεπεισμένος ότι αν δεν βρει αρνί για τη γιορτή ο ίδιος, θα τον σφάξουν και θα τον ταϊσουν στους καλεσμένους, που εύχεται να ήταν γουρουνάκι (οι μουσουλμάνοι, θυμίζω, δεν τρώνε χοιρινό κρέας)! Είναι και αυτή η... κακή συνήθεια των Τούρκων να αποκαλούν τα μικρά «κουζού'μ» - αρνάκι μου δηλαδή! Υπάρχουν σκηνές ανείπωτης ομορφιάς – πως κατάφερε ο μπαγάσας ο Ataman να βγάλει αυθεντική ποίηση από ένα πλάνο όπου ο Μερτ ανεβαίνει με το μαύρο αμπέχωνό του σε μια χιονισμένη πλαγιά ενός βουνού και αποτελεί μια μικρή, μαύρη κουκίδα ανάμεσα σε ουρανό και γη, είναι να τρελαίνεσαι. Οι γυναίκες στο σύμπαν της ταινίας είναι δυναμικές και διεκδικητικές. Η γυναίκα, η κόρη, η γιαγιά, η ντιζέζ. Κινούν τις καταστάσεις, χρησιμοποιούν το μυαλό τους και το κορμί τους για να πετύχουν τους στόχους τους, και τελικά παίρνουν αυτό που θέλουν. Οι άντρες είναι οι... μπουνταλάδες της υπόθεσης. Και καταπίνουν... αμάσητα αυτά που τους προσφέρουν. Ωραία, αξιοθέατη ταινία.

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της το Σάββατο 8 Νοεμβρίου στις 20.30 στην αίθουσα Σταύρος Τορνές)


Ο Γιάννης Βεσλεμές είναι μια ιδιαίτερη και πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση δημιουργού. Σκηνοθέτης και μουσικοσυνθέτης, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1979 και σπούδασε κινηματογράφο. Έχει σκηνοθετήσει μικρού μήκους ταινίες, βίντεοκλιπ και διαφημιστικά σποτ. Δισκογραφεί και συνθέτει μουσική για ταινίες με το ψευδώνυμο Felizol. Η ταινία «Νορβηγία» (Διεθνές Διαγωνιστικό και Ελληνικές ταινίες – Κυρίως πρόγραμμα) είναι η πρώτη μεγάλου μήκους του. Έκανε ένα πέρασμα από το φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι και πλέον κατέφθασε για να διεκδικήσει την αγάπη μας ή να συναντήσει την απέχθειά μας. Δεν μπορείς να την αντιμετωπίσεις με συγκατάβαση ούτε με αδιαφορία.

Η υπόθεση: 1984. Ο Ζανό φτάνει για πρώτη φορά στην πόλη. Φωτοφοβικός, βρυκόλακας, δεινός χορευτής, καίγεται, σκορπίζεται, χαραμίζεται σε μια Αθήνα που δεν υπάρχει σε κανέναν χάρτη. Και το μόνο που θέλει είναι ένα «ζεστό κορίτσι». Στη Ντίσκο Ζαρντόζ, ένα καταγώγιο, άντρο παρανόμων, θα συναντήσει την πόρνη Αλίκη και τον Νορβηγό ντίλερ Πήτερ. Μαζί τους θα αναλάβει μια ύποπτη δουλειά που θα τον οδηγήσει στο βουνό της Πάρνηθας, στα έγκατα της γης, στο βασίλειο του Μαθουσάλα. Η Νορβηγία φοράει παπούτσια γυαλιστερά, χορεύει ανάμεσα σε πολύχρωμα καθάρματα και δαγκώνει μόνο όποτε αυτή θελήσει. «Η Νορβηγία κατεβαίνει στη Μεσόγειο».

Η άποψή μας: Είναι η πρώτη φορά σε όλες αυτές τις ανταποκρίσεις μας που παραθέτουμε αυτούσια τη σύνοψη από τον κατάλογο του φεστιβάλ, χωρίς να χρειαστεί να αλλάξουμε ούτε μία λέξη ή να προσθέσουμε πολλές περισσότερες. Κι αυτό γιατί περιγράφει επακριβώς την υπόθεση της ταινίας. Τι είναι όμως εντέλει τούτη η παράξενη μα τόσο ενδιαφέρουσα ταινία; Μια ωδή στο new wave; Η ελληνική απάντηση στον «Υγρό ουρανό» του Σλάβα Τσούκερμαν; Μια αισθητική αποτίμηση της δεκαετίας του '80; Ένα καλτ, χαβαλέ one man show του αεικίνητου Βασίλη Μουρίκη (εντάξει, ο άνθρωπος είναι ο Έλληνας... Meryl Streep, τελείωσε); Ή μια βαθιά πολιτική ταινία; Και ναι, κερδίζετε όσοι απαντήσετε «all of the above». Και γελάς με όσα διαδραματίζονται επί της μεγάλης οθόνης, και διασκεδάζεις με τη μουσική – ιδίως αν έτυχε να ζήσεις ως έφηβος τη δεκαετία του '90 – και έρχεται αντιμέτωπος με ατάκες που γράφουν ιστορία και απολαμβάνεις τον Ζανό, τον πιο ανθρώπινο βρικόλακα από καταβολής κινηματογράφου, που δεν έχει πρόβλημα να τρώει ακόμα και σούπα με σκόρδο και να ακολουθεί με το χέρι του το σχήμα του σταυρού πάνω στο φέρετρο. Εντάξει, υπάρχουν και σημεία όπου βαριέσαι και για μια ταινία 74 μόλις λεπτών αυτό είναι κακό σημάδι. Αλλά όλα παραμερίζονται μπροστά στην πολιτική διάσταση της ταινίας. Όλοι αναγνωρίζουν την αφίσα του Ανδρέα Παπανδρέου στο καμαρίνι του Μάρκου Λεζέ, δεν ξέρω όμως πόσοι αναγνωρίζουν την εικόνα του Μεταξά στο ίδιο δωμάτιο. Ή την ευθεία παραπομπή του Λεζέ σε αρχηγό «κόμματος», να 'χαμε να λέγαμε δηλαδή. Ο φασισμός παραμονεύει εκεί που δεν το περιμένεις, ο Χίτλερ ζει ανάμεσά μας. Και το τραγούδι, τι τραγουδάρα αυτό των Χωρίς Περιδέραιο, που έδωσε την έμπνευση για να γυριστεί η ταινία. Μας παίρνει μαζί του στον τελευταίο (;) χορό του Ζανό, που πλέον, μέσα στο σκοτάδι της ανυπαρξίας, είναι λουσμένος με φως.

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της την Πέμπτη 6 Νοεμβρίου στις 22.00 στην αίθουσα Τώνια Μαρκετάκη)

Και μετά από μια ταινία με τίτλο «Νορβηγία» τι πιο λογικό να ασχοληθούμε με μια ταινία από τη Νορβηγία; (εντάξει, μην με παρεξηγείτε, έχω κάψει φλάντζες). «1001 γραμμάρια» (1001 Gram) (Ανοιχτοί Ορίζοντες – Κυρίως πρόγραμμα) του παλιού μας γνώριμου, Bent Hamer. Από εκείνες τις ταινίες που μπορούν να σου φτιάξουν την ημέρα – και τη νύχτα.

Η υπόθεση: Το Χιλιόγραμμο είναι η μάζα του πρότυπου χιλιόγραμμου, ενός κυλίνδρου από ιριδιούχο λευκόχρυσο που φυλάσσεται στο Διεθνές Γραφείο Μέτρων και Σταθμών των Σεβρών στη Γαλλία. Κάθε χώρα έχει το δικό της Χιλιόγραμμο, το οποίο συγκρίνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα με το πρότυπο. Η Μαρίε είναι μια όμορφη γυναίκα που εργάζεται στο Γραφείο Μέτρων και Σταθμών της Νορβηγίας. Βρίσκεται σε διαδικασία διαζυγίου με τον πιλότο πρώην σύζυγό της και «αφεντικό» της στο Γραφείο είναι ο χήρος πατέρας της. Η Μαρίε ζει μέσα στη ρουτίνα, την επανάληψη, τη μοναξιά. Όταν όμως αναγκαστεί να πάει εκείνη στο Παρίσι αντί για τον πατέρα της προκειμένου να παραβρεθεί στην ετήσια συνάντηση με συναδέλφους της ανά τον κόσμο, κάτι θα αλλάξει. Τελικά η Μαριέ αναγκάζεται να «συμβιβαστεί» με το πόσο πραγματικά ζυγίζει η ανθρώπινη ζωή και με ποια μέτρα και σταθμά σκοπεύει να ζήσει.

Η άποψή μας: Αγαπάμε Bent Hamer. Αγαπάμε την ανθρωπιά του. Αγαπάμε το χιούμορ του. Αγαπάμε την ιδιοφυία του, την χωρίς μεγαλοστομίες και αλαζονεία. Αγαπάμε τη συγκίνηση που βγάζουν οι ταινίες του. Κι αγαπάμε τον τρόπο που συνήθως μαθαίνουμε και κατιτίς επιστημονικό και ενδιαφέρον παρακολουθώντας τα φιλμ του. Τούτη είναι η έβδομη μεγάλου μήκους ταινία του και είναι ό,τι πιο κοντινό στη μεγάλη του επιτυχία (για τα μέτρα του βεβαίως, δεν μιλάμε και για μπλοκμπάστερ), το «Ιστορίες της κουζίνας». Εδώ, η μοναχική και απογοητευμένη από τη ζωή της Μαρίε (η Ane Dahl Torp που την υποδύεται, παρουσιάζει απίστευτη φυσιογνωμική ομοιότητα – και σωματική – με την νεαρή Kathleen Turner που μας είχε τρελάνει κάποτε!) θα ηρεμήσει όταν γνωρίσει (και εντέλει ερωτευθεί) τον Πι, έναν Γάλλο φυσικό, ο οποίος είναι τόσο χαλαρός όσο εκείνη είναι σφιγμένη, τόσο θερμός όσο εκείνη είναι ψυχρή, τόσο συναισθηματικός όσο εκείνη είναι λογική. Ο άνθρωπος κάνει work in progress σχετικά με το ότι το κελάηδημα των καρδερίνων αλλάζει όσο πλησιάζουν από την ύπαιθρο στην πόλη! Για να επικοινωνούν καλύτερα. Δεν γνωρίζω αν διαθέτουμε στη χώρα μας ανάλογο Γραφείο Μέτρων και Σταθμών (ελπίζω πως ναι, φοβάμαι πως όχι), αλλά ομολογώ πως εντυπωσιάστηκα με τη διαδικασία, την επιστημονική ιεροτελεστία και το γεγονός ότι υπάρχουν άνθρωποι που εργάζονται σε πράγματα που επηρεάζουν άμεσα τις ζωές μας, χωρίς η τεράστια πλειοψηφία καν να τους γνωρίζει. Ο Hamer, βέβαια, παίρνει ξεκάθαρα το μέρος του Αφρικάνου σύνεδρου, τονίζοντας λογικά πως καλή η επιστήμη και χρήσιμη αλλά πολλές φορές όσοι ασχολούνται με κάτι συγκεκριμένο οφθαλοσκοπούν και θεωρούν πως κάνουν κάτι που μπορεί να προκαλέσει και πολέμους! Γλυκύτατη ταινία, είδαμε και ηλεκτρονικό αυτοκίνητο (το νορβηγικό buddy), είδαμε και ένα πολύ τακτοποιημένο συγκρότημα κατοικιών, καταλάβαμε πως δεν κάνει πάντα κρύο στη Νορβηγία, ερωτευθήκαμε την κοπελιά, γενικώς καλά περάσαμε. ΥΓ 1: Ο έρωτας δεν είναι μετρήσιμος. Δεν μπορεί να είσαι πολύ ερωτευμένος ή λίγο ή τόσα κιλά ή τόσα μέτρα. Ή είσαι ή δεν είσαι. ΥΓ 2: Εντάξει ρε φίλε, καλά είναι τα 15,5 εκατοστά, το παράκανες με τα 18...

(η ταινία ολοκληρώνει τις προβολές της την Πέμπτη 6 Νοεμβρίου στις 20.15 στην αίθουσα Τζον Κασσαβέτης)